سطحبندی نظام قدرت منطقهای در دریای خزر
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسیارشد رشته ژئوپلیتیک دانشگاه تربیت مدرس
2 عضو هیاتعلمی دانشگاه خاتم الانبیاء (ص)
3 دانشجوی دکتری رشته مطالعات امنیت ملی دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی
doi
چکیده
با توجه به تاثیر قدرت بر روند تعاملات، بررسی و مطالعۀ مداوم سطوح قدرت و تغییرات گسترده آن در مناطق مختلف جغرافیایی بر اساس شاخصها و مولفههای موثر در قدرت ملی از ضروریاتی است که غفلت از آن میتواند تبعات امنیتی را بههمراه داشته باشد. از همینرو دریای خزر که از سال1991میلادی جزء مناطق بینالمللی جدید قلمداد میگردد، به دلایل ژئواستراتژیکی و ژئوپلیتیکی دارای شرایط ویژهای شده که علاوهبر تغییر در روند قدرتیابی کشورهای منطقه، حضور و رقابت بازیگران فرامنطقهای را به خود معطوف داشته است. با توجه به چالشهای امنیتی متصور نسبت به تغییر سطوح قدرت بازیگران این منطقه ژئوپلیتیکی علیه جمهوری اسلامی ایران؛ پژوهش حاضر به روش توصیفی- تحلیلی با بهرهگیری از منابع کتابخانهای و با استفاده از مدل ماتریسی و تحلیل آماری، وزن ژئوپلیتیکی هر یک از کشورهای منطقه براساس 125 شاخص در قالب 6 عامل اقتصادی، سیاسی، نظـامی، سـرزمینی، فرهنگی- اجتماعی و علمی بررسی شده است. بر اساس نتایج پژوهش که با جمع امتیـاز فاکتورهـای ششگانه و حاصل شدن امتیاز نهایی و قدرت ملی کشورهاست، میتوان بیان نمود که روسیه قدرتسازهای، ایران قدرت منطقهای، آذربایجان، قزاقستان و ترکمنستان قدرتهای ملی در منطقه هستند.