بازتاب اندیشه‌های زیست ‌محیطی در شعر حیدر محمود

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای زبان و ادبیات عربی دانشگاه خلیج فارس یوشهر

2 (دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه خلیج فارس، بوشهر)

doi
10.22034/mcal.2022.17827.2211
چکیده

با تلاقی ادبیات و محیط ‌زیست در اواخر قرن بیستم میلادی، نحوه بازتاب محیط‌ زیست در آثار ادبی در قالب زیست‌بوم پدیدار گشت، تا آنجا که بارزترین مسئله حوزه‌های اجتماع، سیاست و ادبیات، مسئله محیط زیست شد. ادیبان معاصر نیز اقبال دگرگونه‌ای به بازتاب این مسأله داشته و هر کدام از دیدگاه و نگاه نافذ خویش به این قضیّه نگریسته و به بیان دغدغه‌های خود در این راستا همّت گماشته‌اند. نگاه خاص حیدر محمود شاعر معاصر اردنی به محیط زیست، شعر او را آئینه تمام‌نمای طبیعت و محیط ‌زیست قرار داده‌ است. حیدر ‌محمود در اندیشه و تخیّل، محتوا و سبک از طبیعت و عناصر آن الهام فراوان گرفته است. کنکاش پیش رو با توجه به اهمیت ویژه محیط زیست در عصر معاصر، با رویکردی توصیفی‌تحلیلی به بازخوانی و واکاوی مجموعه شعری حیدر محمود «الأعمال‌الشعریة» می‌پردازد تا بازتاب طبیعت و عناصر آن را در اشعار شاعر رصد نماید. نتایج حاصل از این پژوهش، حاکی از آن است که تجربه زیستی و فرهنگی حیدر محمود تأثیر عمده‌ای بر شکل‌گیری گفتمان شعری او و تعامل فضای عاطفی و شناختی شعرش دارد. حیدر محمود هماهنگ با دگرگونی‌ها و دغدغه‌های بشری معاصر اهتمام گسترده‌ای به طبیعت داشته و طبیعت با عناصر اصلی خود و در ارتباطی پایاپای با تخیّلات و اندیشه‌های شعری وی شکل گرفته است. افزون بر این، شاعر با برقرار ساختن رابطه استوار و اساسی میان طبیعت و انسان، نگرش ادبی خاص را به صورت برخی از آشنایی‌زدایی‌ها در پیوند با طبیعت نمایان ساخته است

کلیدواژه‌ها