واکاوی جلوه‌های گروتسک در رمان لعبة النسیان بر اساس رویکرد باختین

نویسندگان

1 داانشگاه بین المللی امام خمینی

2 دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه بین المللی امام خمینی

3 دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه بین المللی امام خمینی

4 استادیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه بین المللی امام خمینی

doi
10.22034/mcal.2022.18368.2238
چکیده

گروتسک، گفتمانیست هنری-ادبی موجد تمهیداتی برای برساختن آمیزه‌های عاطفی ناهمگن و ایجاد بلاتکلیفی تمام‌عیار، که رمزگشایی صحنه‌های دیریابش، به غنی‌سازی فنی-محتوایی اثر می‌انجامد. گروتسک خط ‌مقدم نبرد با قطعیت‌گرایی و منادی جهانی ناتمام بوده و در سایه محتوای فلسفی جهان‌نگری‌اش، افشاگر چهره بی‌پرده جهان دست‌نیافتنی در قالب بازنمایی همزمان تقابلهای دوسویه است. رویکرد باختینی گروتسک، متمرکز بر ریشه‌های سرخوشانه ادبیات مردمی، در قالب ویژگیهای: ناهماهنگی دوگانی‌ها، افراط، تنانگی، فروکاهی، زبان تهاجمی، و.مطلق ناهنجاری، با امکان‌سازی برای بازشناسی قابلیتهای متن روایی بواسطه عینیت‌بخشی به جهان‌نگری حقیقت‌جو و آزادیخواهی جزمیت‌ستیزشان، مزایای انکارناپذیری دارد. رمان لعبة النسیان، اثر "محمد برادة" مراکشی، کانونی از تجربه‌گرایی پیرامون تمهیدات ادبیات چندآوا، به‌ویژه گروتسک بوده، در این زمینه نمونه‌سازی‌های شاخصی دارد. بازنمود ادبیاتی ویژگیهای گروتسکی ذیل جلوه‌های گروتسکی: ناهماهنگی، تنانگی نابهنجار، فضاسازی گروتسکی، نابهنجاریهای شبقی، هرزه‌گویی و.کفرگویی، ومضمون دیوانگی بررسی و در پاسخ به روحیه متداول‌شده تک‌سویه‌نگری و توهم همه‌چیزدانی تحلیل گردید. با بازکاوی نمونه‌های "لعبةالنسیان"، متکی بر روش توصیفی-تحلیلی، در‌یافتیم: براده با گستاخی ابداع در آمیزه‌های ناهمگن، و برملاسازی مرسومات قبول‌عام‌یافته، مخاطب را به امکان‌مندی نظمی سراپا متفاوت، در شناخت جهان همه چیز نسبی می‌رساند و درباره مرجعیت‌های نهادینه اقتدارگرایان ، ادعای یکه‌بودگی، جاودانگی و بحث‌ناپذیری را با فروکاهی امور والای تقدیس‌یافته به خاکدان ماده، درهم‌می‌شکند.