مطالعه بینامتنی رمان و فیلم «اللص و الکلاب»
نویسندگان
1 استاد گروه عربی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان
2 استاد گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان
3 دانشجوی مقطع دکتری دانشگاه شهید مدنی آذربایجان
doi
10.22034/mcal.2023.17592.2207چکیده
زبان یکی از نظامهای نشانهای است که از طریق ارتباط بینامتنی و بینانشانهای با نظامهای نشانهای دیگر از جمله سینما در تعامل قرار دارد. نحوه ارتباط بینامتنی و بینانشانهای نظام زبان با نظام سینما در اینپژوهش مورد بررسی قرار میگیرد؛ بدینترتیب که متن زبانی با متن سینمایی مقایسه شده و مشترکات بینامتنی این دو متن نوشتاری و دیداری نشان داده می-شود. پیکره اصلی پژوهش، فیلم سینمایی «اللص و الکلاب» است که بر اساس رمانی از نجیب محفوظ با همین نام ساخته شده است. چند سکانس از فیلم مذکور، انتخاب شده که با متن رمان مقایسه میشود تا نحوه بازنمایی محتوای رمان در قالب فیلم و بسامد تکرار و آفرینش و حذف را در هر سکانس از اثر اقتباسی نشان دهد. در این راستا تفاوتهای نظام نشانهای سینما و رمان مشخص؛ و از ورای آن، فرایندهای ترجمه بینانشانهای فیلم و رمان، مشترکات بینامتنی آنها و تفاوت روایتگری رمان و فیلم با تکیه بر روش توصیفی- تحلیلی، نشان داده خواهد شد. با مقایسه این دو اثر چنین بر میآید روایت داستان در فیلم به همان شکلی که در رمان آمده، نیست و برخی تغییرات، حذف و تکرار در فیلم اعمال شده است. از آنجا که ترجمه بینانشانهای بوده و نه بینا زبانی؛ تغییرات چشمگیر و یا سانسور دیده نمیشود و کارگردان سعی کرده غیر از چند مورد، متن را به همان شکل بازتاب دهد.
