تحلیل رفتار متقابل شخصیّت‌ها در رمان «القاتل الأشقر» بر اساس نظریه شخصیّت اریک برن

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی دانشگاه رازی

2 دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات عرب دانشگاه رازی

doi
10.22034/mcal.2023.18212.2228
چکیده

نظریۀ رفتار متقابلِ «اریک برن» از جمله نظریه‌های روان شناسی است که در آن به بررسی حالت‌های روانی شخصیت‌ها و رفتار متقابل آن‌ها در جامعه پرداخته و از این طریق، علل و زمینه‌های بروز برخی رفتارها پیش‌بینی می‌شود. طارق البکاری، نویسنده مراکشی در رمان «القاتل الأشقر» هوشمندانه بر روی برخی از رفتارها و ناهنجاری‌های رایج در جامعه و عوامل آن، تمرکز کرده است. نگارندگان، در این جستار برآن بوده‌اند تا با روش توصیفی- تحلیلی و بررسی و تطبیق اثر با نظریۀ «رفتار متقابل» اریک برن، علل بروز برخی رفتارها را ریشه‌یابی کنند. نتایج نشان می‌دهد که شخصیت‌های رمان، در غالب موارد، متأثّر از بُعد «والد» اند و به همین جهت، بر اساس حالات روحی و روانی، اضطراب، تعارض و ترس با هم رفتار می‌کنند. البته، هر یک از عوامل مذکور، خود موجب تغییر و حرکت از یک ساحت به ساحت دیگر نیز می‌شود. به طور کلّی، می‌توان گفت که نویسنده در پی بیان و خلق حالاتی از تشویش و گره زدن آن با برخی ناهنجاری اخلاقی جامعه است و از آن جا که در جامعه مورد بحث، بیشتر رفتارها نه بر پایۀ رفتار خردمندانه بل، برپایه هنجارهای حاکم بر جامعه صورت می گیرد از این رو، تسلّط روحیات والد بر شخصیت‌های داستان، غلبه دارد.