فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: در سال‌های اخیر، بسیاری از مطالعات ارزش‌گذاری اقتصادی محیط‌زیست بدون توجه به توزیع مکانی خدمات اکولوژیکی و با تاکید بر موجودیت دارایی‌های طبیعی انجام شده است و ارزش اقتصادی برآورد شده به‌کل محدوده مورد مطالعه بسط داده می‌‌شود که رویکرد صحیحی نیست، زیرا مکان‌‌های مختلف دارای طیف متفاوتی از خدمات هستند که باید در طبقات مجزا باشند. از این‌رو، در بسیاری از موارد، ارزیابی‌های محیط‌زیستی فاقد اثربخشی لازم در فرآیندهای تصمیم‌گیری هستند. هدف از این مطالعه، تخمین ارزش اقتصادی کالاها و خدمات اکوسیستمی متعدد در استان سمنان است که می‌تواند تا حد امکان به مشکل توزیع مکانی کالاهای اکوسیستمی بپردازد.روش: در این مطالعه هشت خدمت اکوسیستمی تامین غذا، تولید علوفه، آبزی‌پروری، تولید آب، حفظ خاک، ترسیب کربن و حفظ زیستگاه با استفاده از مدل‌‌های GIS- InVEST- ROS کمی‌‌سازی شدند. سپس با توجه به خروجی‌‌های مدل‌‌سازی هر کدام از خدمات با روش‌‌های متناسب شامل روش مبتنی بر قیمت بازار، روش هزینه جایگزین، روش هزینه اجتماعی کربن و روش انتقال منافع ارزش‌گذاری شدند. در نهایت به‌منظور آگاهی از تصمیم سیاست فعلی و برای تعدیل مقادیر، تورم با به‌‌کار بردن ضریب خنثی‌کننده‌‌ تورم تولید ناخالص داخلی یا شاخص‌های موجود قیمت داخلی محاسبه شد.یافته‌ها: نتایج حاکی از این است که ارزش کل خدمات تولیدی استان سمنان برابر با 2/15372215 میلیون ریال (17/521973155 دلار) و ارزش کل سایر خدمات (تنظیمی، حمایتی، فرهنگی) برابر با 2516435742 میلیون ریال (58/8671364627 دلار) است. در واقع، 3/94 درصد از ارزش کل خدمات اکوسیستمی این استان متعلق به خدمات غیرتولیدی است. خدمت کیفیت زیستگاه و ترسیب کربن به ترتیب با 2517180935 و 2583/33- میلیون ریال دارای بیشترین و کمترین ارزش اقتصادی در منطقه بودند. همچنین جمع کل ارزش اقتصادی سالانه خدمات منتخب اکوسیستمی در استان سمنان معادل 2667807957 میلیون ریال (266 هزار میلیارد تومان یا 266 همت، 10/919933709 دلار) برآورد شد.نتیجه‌گیری: مفهوم خدمات اکوسیستم می‌تواند ابزاری مفید برای برنامه‌ریزی، مدیریت و احیای یکپارچه‌تر و پایدارتر اکوسیستم‌های تخریب‌شده فراهم کند. کاربست نظام یکپارچه ارزشیابی اقتصادی- اکولوژیکی با تأکید بر رویکرد خدمات اکوسیستمی و تلفیق ارزش‌گذاری اقتصادی خدمات موردنظر در فرایند‌های تصمیم‌گیری توسعه و حفاظت محیط‌زیست می‌تواند ترسیم‌کننده یک چارچوب کلی برای ادغام ارزش‌گذاری‌های انجام شده در فرایند تصمیم‌گیری باشد. این کار تلفیقی می‌تواند به اتخاذ تصمیم آگاهانه و ایجاد تعادل بین توسعه و حفاظت محیط‌زیست منجر شود. بر اساس نتایج، لزوم توجه برنامه‌‌ریزان و سیاست‌‌مداران به ارزش خدمات اکوسیستمی در برنامه‌‌های توسعه اقتصادی و جانمایی ارزش‌‌گذاری‌‌های مبتنی بر رهیافت خدمات اکوسیستمی در برنامه‌‌ریزی فضایی- مکانی استان سمنان پیشنهاد می‌‌شود.