ﺑﺮﺭﺳﯽ اثر منابع جانبی بر روند ﺭﻳﺰﺷﻮﻧﺪﮔﯽ ﺭﺳﻮﺑﺎﺕ ﺑﻪ سوی ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺩﺳﺖ ﺣﻮﺿﻪ رودخانه حرم آباد (دشت باختری ملایر)
نویسندگان
1 کارشناسارشد رسوبشناسی و سنگشناسی رسوبی، دانشگاه بوعلیسینا
2 دانشیار گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه بوعلیسینا
3 کارشناسارشد رسوبشناسی و سنگشناسی رسوبی، دانشگاه بوعلیسینا
4 دانشیار گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه بوعلیسینا
5 کارشناسارشد زمینشناسی اقتصادی، دانشگاه آزاد، خرمآباد
doi
چکیده
حوضه آبریز حرمآباد با شکلی نسبتاً کشیده و مساحت 2965 کیلومتر مربع در جنوب استان همدان در زون ساختاری سنندج-سیرجان قرار دارد. 1392 کیلومتر مربع از این وسعت را دشت باختری ملایر شامل میشود؛ رودخانهی اصلی این حوضه رودخانه حرمآباد (آب ملایر) است. در این رودخانه پنج رخساره رسوبی شاملGms، Gm، Sh، Sl و Fm شناسایی شده است. رﺳﻮﺑﺎت رودﺧﺎﻧﻪ ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻋﻤﺪﺗاً دارای ﺟﻮرﺷﺪﮔﯽ بسیار بد، کجشدگی مثبت و کشیدگی پهن هستند. شاخصترین تغییر در بافت رسوبات بستر به سمت پایین دست رودخانه در فراوانی دانههای گراول (با چهار گسستگی) است. این گسستگیهاً ناشی از ورود رسوبات از منابع جانبی (مخروطافکنه، شاخههای فرعی و واریزه) به کانال رودخانه ایجاد شدهاند. افزایش گراول در ناپیوستگیها در شاخههای کم شیبتر و با لیتولوژی شیست و اسلیت 3-8% و در شاخههای پرشیبتر و با لیتولوژی گرانیت و سنگ آهک 25-32% است. بنابراین لیتولوژی سنگ منشا نیز در روند ریزشوندگی اندازه دانههای بستر رودخانه به سوی پایین دست موثر است.