فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: توسعه و گسترش حمل‌و‌نقل جاده‌ای تأثیر زیادی در توسعه یک جامعه‌زیستی دارد. اما امروزه واژگونی و تصادفات جاده‌ای به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مخاطرات انسان‌ساز در حوزه حمل‌و‌نقل مطرح می‌باشد. حوادثی که در حین حمل‌و‌نقل مواد خطرناک رخ می‌دهد، همیشه پتانسیل زیادی برای تبدیل شدن به یک فاجعه و بحرانی فراگیر دارند. در این پژوهش، تمرکز پژوهشگران بر ارزیابی خطرات ناشی از حمل‌و‌نقل مواد خطرناک، شناسایی پیامدها و ارائه مسیر تردد بهینه به منظور کاهش اثرات بر دارایی‌های ‌زیست‌محیطی در فصول مختلف سال است و هدف نهایی تحقیق یک مدل جامع و قابل تعمیم ارائه شود تا بتوان از آن برای برآورد هدف عملی استفاده کرد.روش پژوهش: در این مقاله ریسک مخاطرات انسان‌ساخت ترابری مواد خطرناک در منطقه مورد مطالعه با در نظر گرفتن معیارهایی همچون «تعداد تصادفات و واژگونی در هر جاده، تعداد معابر ترافیکی با توجه به تعداد خطوط، شدت حادثه، متوفیان در هر کیلومتر و زمان سفر در هر یک از مسیرها» و طراحی مدل ریاضی محاسبه شده و سپس با توجه به ریسک هر مسیر و رتبه‌بندی آنها با بهره‌گیری از الگوریتم دیکسترا، بهترین مسیر حمل مواد خطرناک به‌منظور کاهش پیامدهای محتمل اولویت‌بندی می‌شود.یافته‌ها: در اکثر مطالعات مرتبط در حوزه ترابری مواد خطرناک، معمولاً تحقیقات بر اساس دو بخش کلی شامل «تعیین و ارزیابی ریسک حمل‌ونقل و شناسایی و تحلیل آسیب‌پذیری دارایی‌ها» به منظور ارائه راه‌حلی برای کاهش ریسک انجام شده است، اما در این تحقیق با بهره‌گیری از روش دیکسترا در راستای کاهش پیامدهای محتمل پس از محاسبه ریسک هر مسیر، مسیر بهینه تردد، مسیر با کمترین ریسک در فصول مختلف سال است. ضمناً در این تحقیق در راستای هدف اصلی، یک مدل مفهومی جامع با قابلیت تعمیم در قالب فلوچارت ارائه شده است.نتیجه‌گیری: روند مطالعه در این تحقیق نشان می‌دهد که خطر خطرات انسان‌ساز حاملان مواد خطرناک در محورهای مواصلاتی بر اساس معیارهای مختلف از جمله تعداد تعدیل شده مجروحان در هر جاده، خطر ذاتی هر مسیر، تعداد مجروحان ناشی از تصادفات وسایل نقلیه سنگین و جمعیت اطراف مسیر برآورد شده است. بنابراین پیشنهاد می‌شود در مطالعات آتی شاخص‌هایی مانند ریسک ذاتی وسایل نقلیه و ریسک ذاتی رانندگان نیز در نظر گرفته شوند.