فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اسطوره­ی میان­رودانیِ «گیل­گمش» به همراه شخصیت مکمّل وی «انکیدو» با درونمایه­ی مرگ، جاودانگی و آرمان‌های والای انسانی، جایگاه ویژه­ای در شعر معاصر عربی یافته و مورد توجه شاعران نوگرای آن قرار گرفته است. سه تن از شاعران نامدار معاصر عرب «سمیح القاسم»، «ادونیس» و «سعدی یوسف» در بستر شعرشان، توجه ویژه به این اسطوره نمودند و کوشیدند با محور قراردادن شخصیت اسطوره­ایِ گیل­گمش و الهام­گیری از تجربه­ی آن، به ترسیم خواسته­ها و دل­نگرانی­های خود بپردازند و با خوانشی جدید از آن میراثِ کهنِ اسطوره­ای، تفسیری تازه­تر و عمیق­تر از آن تراژدی غمبار ارائه دهند. در پی تمرکز ویژه­ی سه شاعر یادشده بر اسطوره­ی مورد بحث، این پژوهش بر آن است تا پس از معرفی اسطوره­ی یادشده، در گام نخست با روش توصیفی ـ تحلیلی و به صورت جداگانه، به واکاوی محورهای مورد توجه هر یک از شاعران از اسطوره، نقد محتوایی متن شعری آنان و تبیین اهداف الهام­گیری از سوی سه شاعر بپردازد و در گام دوم، رویکردهای آنان به کهن­اسطوره را مورد همسنجی و مقایسه قرار دهد و به عنوان نتیجه، آن را فرادید مخاطبان قرار دهد. از نتایج این پژوهش آن است که سه شاعر با نگاه خاکستریِ خود، گیل­گمش را در فضای تراژدیک و غمبار حضور داده­اند. دیگر اینکه سمیح القاسم به رغم استفاده­ی چشمگیر از شگردهای ادبی، نتوانسته تجربه­ی جدیدی بر گیل­گمش خود حمل نماید و به تکرار تجربه­ی کهن پرداخته است. این در حالی است که ادونیس و سعدی یوسف به مرحله­ی «اسطوره­سازی» رسیده­ و توانسته­اند از رهگذر آن شخصیت اسطوره­ای، تجربه­های جدیدی را فرادید مخاطب قرار دهند.