بررسی تغییرات اخیر کاربری اراضی باغستان سنتی قزوین با استفاده از سنجنده MSI
نویسندگان
1 گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران
2 گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران
doi
10.22059/jes.2024.370775.1008469چکیده
باغستان سنتی اطراف شهر قزوین به عنوان یک میراث فرهنگی و اجتماعی، نقش بسزایی در پایداری محیط زیستی و اقتصادی شهر دارد. تغییر کاربری و کاهش سطح باغستان در اطراف شهر می تواند توازن انرژی و آبی را که بین محدوده های شهری و غیرشهری وجود دارد، بهم زند. از طرفی باغستان به عنوان مخازن تغذیه مصنوعی آبخوان دشت قزوین محسوب شده و به حفظ پایداری سطح آب زیرزمینی کمک می کند. با توجه به اهمیت زیاد اکوسیستم باغستان برای شهر قزوین، لازم است روند تغییرات کاربری و مساحت آن مورد بررسی قرار گیرد. در این پژوهش مساحت باغستان به کمک روش طبقه بندی نظارت شده جنگل تصادفی و با استفاده از تصاویر سنجنده MSI برآورد شد. سپس روند تغییرات سطح باغستان طی سالهای اخیر (2016 تا 2022 میلادی) مقایسه شد. همچنین نتایج سری زمانی تصاویر در دسترس برای دو سناریوی مختلف بررسی شد. در سناریوی اول مساحت کل باغستان بدون در نظر گرفتن تراکم درختان برآورد شد و در سناریوی دوم مساحت فعال باغستان با حذف بخشهایی که تراکم درختان کمی داشتند، بررسی شد. میانگین سطح کل و سطح فعال باغستان به ترتیب 2613 و 2203 هکتار بدست آمد. نتایج نشان داد حدود 15.7 درصد از باغستان که معادل 410 هکتار می باشد، یا فاقد درخت است و یا تراکم درخت بسیار کمی دارد. این گستره از باغستان یا تغییر کاربری داشته است و یا بیشترین تهدید در مقابل تغییر کاربری را دارد و لازم است برای حفظ تعادل محیط زیستی منطقه، مورد توجه بیشتری قرار گیرد.