بررسی الگوی قطبی آلودگی هوا بر اساس عوامل هواشناختی در نوار ساحلی استان مازندران

نویسندگان

1 گروه مهندسی آب، دانشکده مهندسی زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

2 گروه مهندسی آب، دانشکده مهندسی زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

3 گروه مهندسی آب، دانشکده مهندسی زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

doi
10.22059/jes.2024.378057.1008507
چکیده

آلودگی هوا یکی از مهم‌ترین مسائل زیست‌محیطی است. زیرا قرار گرفتن در معرض آلاینده‌های هوا به طور گسترده با مشکلات سلامتی مرتبط است. این مطالعه با هدف بررسی الگوی قطبی آلودگی هوا بر اساس عوامل هواشناختی در نوار ساحلی استان مازندران صورت گرفت. از داده‌ها‌ی غلظت SO2، CO، NO2، O3 سنجنده TROPOMI و متغیرهای هواشناسی (سرعت و جهت باد) در دوره 2022-2018 بهره گرفته شد. نمودارهای سری زمانی، گلباد، گلغبار و قطبی دو متغیره برای تجزیه و تحلیل داده‌ها و شناسایی منابع انتشار استفاده شد. بررسی الگوی تغییرات زمانی نشان داد در اکثر ایستگاه‌ها‌ بیشترین مقدار SO2، CO و NO2 مربوط به سال 2021 و O3 مربوط به سال 2019 است. نتایج بررسی در مقیاس سالانه گلباد و گلغبار نشان داد جهت باد غالب غلظت آلاینده‌ها‌ در ایستگاه امیرآباد و بابلسر هم جهت سرعت باد است، درحالی‌که ایستگاه رامسر و نوشهر جهت سرعت باد با جهت غلظت آلاینده‌ها‌ متفاوت است. اما الگوی قطبی موجود در گلباد و گلغبار دو متغیره فصلی نشان داد جهت سرعت باد و آلاینده با هم متفاوت است به‌طوری‌که بیشترین مقدار غلظت هر یک از آلاینده‌ها‌ در سرعت باد پایین اتفاق افتاده است. همچنین نتایج نشان داد مناطقی که در شرق نوار ساحلی مازندران هستند به دلیل شرایط آب و هوایی، صنایع بیشتر، تردد وسایل نقلیه، نیروگاه شهید سلیمی، تالاب میانکاله و سوزاندن بقایای گیاهی دارای آلودگی هوای بیشتری نسبت به غرب منطقه مورد مطالعه هستند. لذا ارائه تحلیل بصری قطبی جهت مدیریت آلودگی بسیار کارآمد خواهد بود.