فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نشانه‌شناسی ادبی یکی از روش‌های نوین نقد ادبی است که به بررسی نظام دلالتی آثار ادبی می‌پردازد. مایکل ریفاتر یکی از نظریه‌پردازان نشانه‌شناسی است که با ارائه­ی الگوی دقیق خود، ابزار مناسبی را برای بررسی لایه‌های عمیق معنایی شعر در اختیار پژوهشگران ادبیات قرار داده است. حلمی سالم از شاعران نوگرای مصری است که رویکردی انتقادی و اعتراض‌آمیز بر بیشتر اشعارش چیرگی دارد و شعر اللوفر یکی از اشعار انتقادی او می­باشد که پر از دلالت‌های شعری است و در آن به­شکلی آشکار و پنهان، به تأثیرات منفی استبداد داخلی و استعمار غرب بر مردم مصر اشاره کرده است. در لایه‌های ثانویه­ی این قصیده، پیام‌های سیاسی بسیاری نهفته­شده که با خوانش سطحی و اولیه قابل فهم نیستند و نیاز به خوانش ثانویه دارند. لذا با کشف انباشت‌ها و منظومه‌های توصیفی این قصیده و بازنمایی تداعی‌های واژگانی و معنایی آن، ماتریس ساختاری این قصیده ترسیم می‌شود و چارچوب اندیشگانی حلمی سالم بیان می‌گردد . این پژوهش با شیوه­ی توصیفی و تحلیلی و با تکیه بر منابع کتابخانه‌ای انجام می‌گیرد و این قصیده را با الگوی نشانه‌شناسی ریفاتر و قالب دو خوانش اکتشافی و پس‌کنشانه تحلیل می‌نماید. بر اساس یافته‌های پژوهش، حلمی سالم با استفاده از شبکه‌ای از نشانه‌های شعری در درون متن، پیام‌های اصلی را با زبانی ادبی و پوشیده بیان کرده است. بنابر الگوی ریفاتر رابطه­ی انباشت‌ها و منظومه‌های توصیفی این شعر ماتریس ساختاری آن‌را این‌گونه ترسیم می‌کند که شاعر در آغاز با یک گذشته‌نگری، به انتقاد از دیکتاتوری حاکمان مصر می‌پردازد و در ادامه، توطئه‌های استعمار غرب و سیاست‌های توسعه‌طلبانه­ی آنها را نکوهش می‌کند و در پایان با برانگیختن احساس انقلابی مصریان، آنها را به بیداری و خیزش علیه ستم و ناعدالتی فرا می‌خواند.