چارچوب مفهومی برای تحلیل هوشمندی در فضاهای عمومی سکونتگاههای غیررسمی
نویسندگان
1 گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران
2 گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران
doi
10.22034/jsc.2024.422078.1746چکیده
مفاهیم هوشمندی و غیر رسمیت بهعنوان دو مفهوم و عملکرد متضاد در مباحث شهری به نظر میرسند. بااینحال، ممکن است مفاهیم مذکور بیش از تفاوت، به یکدیگر شبیه باشند. بهعنوانمثال، توسعه سکونتگاههای غیررسمی و فضاهای عمومی در آنها از الگوهای خودسازماندهی و روزانه پیروی میکند، و این مشابه آن چیزی است که در توسعههای هوشمند نیز یافت میشود. هوشمندی در سیر تکامل خود در نسل سوم تعاریف و مؤلفهها به سر میبرد که تأکید بیشتری را علاوه بر فناوری و رفاه (موجود در نسل اول و دوم) بر دغدغههای اجتماعی میگذارد که به نظر میرسد شباهتهایی با شیوه زندگی در سکونتگاههای غیررسمی دارد. بنابراین، هدف این پژوهش، در نظر گرفتن فرصت مفهومسازی مجددِ هوشمندی از طریق ارجاع به فضاهای عمومی در سکونتگاههای غیررسمی بر مبنای رویکرد تفسیری و با بهرهگیری از روش تحلیل محتوای کیفی جهتدار میباشد که گردآوری دادهها نیز مبتنی بر روش کتابخانهای و مطالعه اسنادی است. نتایج حاکی از آن است که مفهوم هوشمندی در فضاهای عمومی سکونتگاههای غیررسمی با مؤلفههای انعطافپذیری، تکثر اجتماعی و قومی، کارآفرینی، خلاقیت و نوآوری، تحرک و پویایی (پیشروی آرام)، شفافیت، مشارکت، سرمایه اجتماعی، انسجام و وحدت اجتماعی، جوامع محلی فعال، عملکرد پایین به بالا، آگاهی جمعی، اعتماد اجتماعی، سامانهها و شبکههای حمایتگر، قدرت اجتماعی و حس تعلق بازشناسی میگردد.