اثرات شبکه ریلی بر سازمان فضایی جمعیت در منطقه کلانشهری تهران
نویسندگان
1 گروه جغرافیای انسانی و برنامهریزی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 گروه جغرافیای انسانی و برنامهریزی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3 گروه جغرافیای انسانی و برنامهریزی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
4 گروه جغرافیای انسانی و برنامهریزی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
5 گروه جغرافیای انسانی و برنامهریزی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22034/jsc.2023.377360.1673چکیده
ساختار فضایی مناطق شهری تا حد زیادی با پیشرفت در حملونقل شکلگرفته و از سیاستهای ساختاری و حملونقل در توسعه مناطق کلانشهری بهره برده است. گسترش شبکه ریلی حومه بر شهرنشینی حومهای و تغییر مکانهای سکونتی تأثیر دارد و تراکم و ویژگیهای اجتماعی و اقتصادی را در شهرهای پیرامونی تغییر میدهد. پژوهش حاضر توصیفی – تحلیلی و ماهیت آن کاربردی است و گردآوری اطلاعات، کتابخانهای بوده است و با رویکردی ریخت شناسانه (مورفولوژیک) به بررسی تأثیرات شبکه ریلی بینشهری بر ویژگیهای سازمان فضایی جمعیت ساکن در پیرامون ایستگاههای شهر کرج پرداخته است. در این پژوهش تعداد 6190 بلوک سرشماری (سالهای 1395 و 1375) از طریق همبستگی پیرسون و سپس تراکم کرنل در نرمافزار ArcMap تحلیلشده است. شاخصهای مختلف جمعیتی، اجتماعی و اقتصادی با شاخص فاصله از ایستگاههای شبکه ریلی دارای همبستگی شدید میباشند و تراکم کرنل شاخصها نیز بر مجاورت فضایی تراکمها با ایستگاههای ریلی تأکید دارد. بر اساس نتایج تحقیق میتوان توسعه فیزیکی را در منطقه کلانشهری تهران از طریق سیاست گسترش شبکه ریلی هدایت نمود. دستیابی به تراکمهای جمعیتی بالا، تأمین مسکن اقشار کمدرآمد شهری، تقلیل فاصله زمانی بین تا محل اشتغال و کاهش هزینه تردد به کلانشهر مرکزی از طریق برنامهریزی فضایی شبکه ریلی امکانپذیر است.
