اثربخشی درمان کوتاه مدت راه‏ حل‏ محور بر توانایی حل مسئله و روابط بین فردی دانش‌آموزان

نویسندگان

1 کارشناس ارشد روانشناسی عمومی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه آزاد، تبریز، ایران

2 دانشجوی دکتری برنامه ‏ریزی درسی، دانشگاه بوعلی‏ سینا، همدان، ایران

3 کارشناس ارشد مطالعات برنامه درسی، دانشگاه بوعلی‏ سینا، همدان

4 استادیار پژوهشی پژوهشگاه علوم انتظامی و مطالعات اجتماعی ناجا، تهران، ایران

doi
چکیده

این پژوهش با هدف شناسایی تأثیر درمان کوتاه­ مدت راه ‏حل‎ محور بر توانایی حل ‏مسئله و روابط بین ­فردی دانش ‏آموزان دختر انجام شد. روش این پژوهش، نیمه ­آزمایشی با طرح پیش ‏آزمون- پس ­آزمون با گروه کنترل انجام گرفته است. جامعۀ آماری پژوهش شامل دانش ‏آموزان دختر دوره دوم متوسطه شهر تبریز بودند که به صورت تصادفی خوشه ­ای، از بین نواحی آموزش و پرورش، ناحیه 3 آموزش و پرورش شهر تبریز انتخاب شد. از ناحیه مزبور نیز یک مدرسه انتخاب و از بین آنان تعداد 30 دانش­ آموز دختر به روش نمونه ­گیری در دسترس برگزیده شدند، آن گاه به­ صورت تصادفی در دو گروه گواه (15) و آزمایش(15) قرار داده شدند. درمان راه‏ حل‏ محور کوتاه­ مدت در قالب هفت جلسه آموزشی برای گروه آزمایش اجرا شد و پس از اتمام جلسات آموزشی، هر دو گروه مجدداً نسبت به پیش ‎آزمون در پس ‏آزمون حل ‎مسئله و روابط بین‏ فردی شرکت کردند. در ادامه برای گردآوری داده ­های مورد نیاز از پرسشنامه حل­ مسئله کسیدی و لانگ (1996) و پرسشنامه روابط بین ­فردی سیگل، اسمیت و ماسکا­ (2001) استفاده شد که برای تعیین روایی آنها از روایی محتوایی و برای به ­دست آوردن پایایی نیز از ضریب آلفای کرونباخ بهره گرفته شد که مقدار آن در پرسشنامه ­های مذکور به ترتیب 0/92 و 0/89 محاسبه گردید. نتایج حاصل از تحلیل کواریانس چند متغیری نشان داد: درمان راه ‏حل‏ محور کوتاه­ مدت بر حل‎ مسئله و ابعاد آن و روابط بین­ فردی دانش ­آموزان مؤثر است. بنایراین می­ توان در جهت بهبود روابط بین ‎فردی و توسعه مهارت­ های حل ‌مسئله از رویکرد راه ­حل­ محور کوتاه ­مدت بهره جست.