بررسی و تحلیل مؤلفه های رمانتیسمِ سیاه در داستان «تلک الرائحة» از صنع الله ابراهیم

نویسندگان

1 دکتری زبان و ادبیّات عربی و استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهرکرد

doi
10.22034/mcal.2022.12444.1926
چکیده

اثرپذیری از مکتبِ رمانتیسم و نحله­های فلسفی اروپا از یک سو و تحوّلاتِ اجتماعی-سیاسی اخیر جهان عرب از سوی دیگر، دگرگونی­هایی را در حوزه­ی ادبیات معاصر عربی به­وجود آورد. در این دوره، نویسندگانِ عرب گاه از روی تقلید و گاه با نوآوری­های خود در حوزه­ی مکتب رمانتیسم، دست به خلق آثاری زدند که در سایه­ی عواملی همچون شکست­های نظامی، حکومت­های دیکتاتوری و غیره جنبه­های منفی و سیاه رمانتیسم در این آثارشان قابل مشاهده است. از جمله­ی این نویسندگان، صنع الله ابراهیم (1927م) است. او با استفاده از تکنیک­های مدرنِ داستان‌نویسی، آثاری را به­رشته­ی تحریر درآورده که هم در جهان عرب و هم در میان تحلیل­گران و خوانندگان فارسی زبان، مورد مطالعه، نقد و تحلیل قرار گرفته ­است. این پژوهش بر آن است تا با روش توصیفی-تحلیلی و بر اساس مؤلفه­های رمانتیسم سیاه، جلوه­ها و نشانه­های این جریان ادبی را در داستان «تلک الرائحة» ردیابی و تحلیل کند. نتایج به­دست آمده در این پژوهش حاکی از آن است که در این داستان، گرایش به رمانتیسم سیاه از نوع هیجان­مداری و احساس­گرایی صرف نیست، بلکه با نگرشی دیالکتیکی و ارگانیسمی، تمام اجزاء، ساختار داستان و عناصر داستانی را در بر گرفته و از لحاظ مفهومی و محتوایی نیز، نشان­دهنده­ی تنهایی، انزوا، ابهام، پوچ­گرایی، مرگ­اندیشی، روابط جنسی نامشروع و ناهنجار، توصیفات اروتیک، استفاده­ی مکرر از افیون و مواد مخدر خصوصاً سیگار و دیگر مشخصه­های بارزِ رمانتیسم سیاه است.