بررسی و تحلیل مؤلفه های رمانتیسمِ سیاه در داستان «تلک الرائحة» از صنع الله ابراهیم
نویسندگان
1 دکتری زبان و ادبیّات عربی و استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهرکرد
doi
10.22034/mcal.2022.12444.1926چکیده
اثرپذیری از مکتبِ رمانتیسم و نحلههای فلسفی اروپا از یک سو و تحوّلاتِ اجتماعی-سیاسی اخیر جهان عرب از سوی دیگر، دگرگونیهایی را در حوزهی ادبیات معاصر عربی بهوجود آورد. در این دوره، نویسندگانِ عرب گاه از روی تقلید و گاه با نوآوریهای خود در حوزهی مکتب رمانتیسم، دست به خلق آثاری زدند که در سایهی عواملی همچون شکستهای نظامی، حکومتهای دیکتاتوری و غیره جنبههای منفی و سیاه رمانتیسم در این آثارشان قابل مشاهده است. از جملهی این نویسندگان، صنع الله ابراهیم (1927م) است. او با استفاده از تکنیکهای مدرنِ داستاننویسی، آثاری را بهرشتهی تحریر درآورده که هم در جهان عرب و هم در میان تحلیلگران و خوانندگان فارسی زبان، مورد مطالعه، نقد و تحلیل قرار گرفته است. این پژوهش بر آن است تا با روش توصیفی-تحلیلی و بر اساس مؤلفههای رمانتیسم سیاه، جلوهها و نشانههای این جریان ادبی را در داستان «تلک الرائحة» ردیابی و تحلیل کند. نتایج بهدست آمده در این پژوهش حاکی از آن است که در این داستان، گرایش به رمانتیسم سیاه از نوع هیجانمداری و احساسگرایی صرف نیست، بلکه با نگرشی دیالکتیکی و ارگانیسمی، تمام اجزاء، ساختار داستان و عناصر داستانی را در بر گرفته و از لحاظ مفهومی و محتوایی نیز، نشاندهندهی تنهایی، انزوا، ابهام، پوچگرایی، مرگاندیشی، روابط جنسی نامشروع و ناهنجار، توصیفات اروتیک، استفادهی مکرر از افیون و مواد مخدر خصوصاً سیگار و دیگر مشخصههای بارزِ رمانتیسم سیاه است.