نشانه‌شناسی لایه‌ای زمان در نمایشنامۀ «العصفور الأحدب» اثر محمد الماغوط

نویسندگان

1 استادیارگروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه کاشان

2 دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه کاشان

3 استادیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه پیام نور

doi
10.22034/mcal.2021.14222.2033
چکیده

نشانه‌شناسی لایه‌ای با زیرساخت رمزگان، زبان، گفتار و بافت در پی ارائۀ­ تحلیلی دقیق از متن است. در چارچوب این نظریه سطوح متنی  با خوانش گفتاری نشانه‌ها در قالب رمزگان، ایجاد می‌گردند و هر نشانه در تعامل گفتمانی به متن تبدیل می‌شود. هدف از انجام پژوهش حاضر آن است که بر اساس روش تحلیل نشانه­شناسی به­خوانش لایه‌ای زمان در نمایشنامۀ «العصفور الأحدب» پرداخته‌ شود و ضمن تبیین مهم‌ترین نشانه‌های زمانی، نحوۀ­ سازمان­دهی آنها و ارتباطشان با دیگر سطوح نشانه­ای از قبیل صحنه، شخصیت، کشمکش و مکان، مورد واکاوی قرار­گیرد. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد میان عنصر زمان با لایه‌های دیگر ارتباطی متقابل وجود دارد. این عنصر گاهی به­صورت صریح و در محور هم‌نشینی و گاهی به­شکل ضمنی و در محور جانشینی، سبب پیشبرد سطوحی همچون دکور، نور، صدا و ...  می‌شود. آن سطوح در ساماندهی و گزینش مؤلفه‌های زمانی تأثیر بسزایی دارند. زمان چرخه‌ای نسبت به دیگر انواع زمان کارکرد گستره‌تری دارد. با تکیه بر یافته­های تحقیق و با توجه به تحلیل نظام دلالی متن، ریشه­ این امر در بحران‌های سیاسی اقتصادی جوامع عربی جستجو می­شود.