آسیب شناسی باز‌نویسی داستان های کهن دینی برای کودکان و نوجوانان (مطالعه موردی: «هدیة الشمس» و«ملجأ الخائفین»)

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه حکیم سبزواری

doi
10.22034/mcal.2021.14602.2046
چکیده

در دنیایی که کودک و نوجوان از هر سو مورد تهاجم فرهنگی قرار گرفته­، نفس­کشیدن در فضای فرهنگ دینی و مذهبی در حکم حیات است. بدین منظور، نویسندگان جهت انتقال ارزش­های فرهنگی مثبت کهن به نسل جدید، به بازنویسی سیره­ها و شرح حال پیامبران و امامان معصوم علیهم السلام برای کودکان، اقدام ورزیده­اند؛ اما گاه دیده­شده که برخی نویسندگان در بازنویسی یک اثر نتوانسته­اند آن را از قالب تاریخی خود خارج کرده و به­صورت داستانی جذاب به مخاطبان خردسال خود ارائه دهند. جستار حاضر با هدف آسیب­شناسی بازنویسی داستان­های عربی برای کودکان، کوشیده است به روش توصیفی–تحلیلی، بایسته­های بازنویسی متون کهن دینی را بررسی کرده و ضمن تطبیق این بایسته­ها بر دو داستان «ملجأ الخائفین» و «هدیة الشمس» اختیارات بازنویس را در به­کارگیری تکنیک­های هنری، جهت جذاب­کردن این داستان­ها برای کودکان عرب­زبان مورد واکاوی قرار دهد. نتایج تحقیق نشان می­دهد که برخی بازنویسان دانش کافی را در ساده­سازی متون دینی دارا نبوده و در اغلب اوقات خود را پایبند جنبه­ی تاریخی اثر کرده­ و از به­کار گرفتن برخی جنبه­های هنری مثل سبک نگارشی خلاق، استفاده­ی مؤثر از عناصر داستان و غیره غفلت ورزیده­اند. در این بین، عدم هماهنگی بازنویس با تصویرگر در فرآیند چاپ، تصویرگری این­گونه داستان­ها را گاه با چالش­های جدی مواجه کرده است.