کارکرد ایدئولوژیک استعاره ی جهتی در دفتر شعری«معرکة بلارایة» اثر غازی القصیبی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات عربی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران
2 استادیار گروه زبان و ادبیات عربی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران
3 استادیار گروه زبان و ادبیات عربی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران
doi
10.22034/mcal.2022.15188.2087چکیده
از انواع مهم «استعارهی مفهومی»، بر پایهی نظریهی لیکاف و جانسون، «استعارهی جهتی» است که از ظرفیت زیادی در نقل مضامین، تجسم سطحاندیشی نویسنده و انتقال مفاهیم ذهنی و انتزاعی (مقصد) در قالب محسوسات و تجربیات مادّی (مبدأ) برخوردار است. این نوع از استعاره که با توسعهی مفهوم «استعارهی مفهومی» در دورهی معاصر، بهعنوان بخشی دیگر از انواع استعاره بحث و بررسی شد، با توجه به کارکرد ایدئولوژیک و تجسمهای متعدد، دستمایهی مهمی برای سرودن اشعار سیاسی، اجتماعی، فلسفی، تعلیمی و همچنین اشعار رمانتیک و طبیعتگرا قرار گرفت. «غازی القصیبی» شاعر معاصر عربستانی که از مقامات سیاسی برجستهی کشور خود بهشمار میآید، اندیشههای سیاسی و شخصی خویش را در دفاتر شعری خود بازتاب داده است. این پژوهش، با استفاده از روش توصیفی – تحلیلی، درصدد است تا از طریق بررسی نگاشتهای مختلف «استعارهی جهتی»، به واکاوی و تبیین کارکرد ایدئولوژیک و معانی پنهان در آن و همچنین فرآیند انتقال معنا از حوزهی مبدأ به حوزهی مقصد در دفتر شعری «معرکة بلارایة» بپردازد. نتیجهی پژوهش نشان میدهد که شاعر برای بیان مفاهیمی چون تنزل و تعالی اجتماعی، پرداختن به اهداف سیاسی و اجتماعی بهویژه مسائل مرتبط با مقولهی مقاومت فلسطین و دیگر کارکردهای سبکی نظیر پیوستگی میان عناصر شعری و تشدید قدرت تجسمی واژگان و القاء مفاهیم رمانتیک، از این استعارات بهره گرفته است.