بررسی مناسبات دال و مدلول در ارتباطات غیرکلامی رمان أیام معه

نویسندگان

1 دانشیار زبان و ادبیات عربی دانشگاه زابل

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد زبان و ادبیات عربی، دانشگاه زابل

3 استادیار زبان و ادبیات عربی دانشگاه زابل

doi
10.22034/mcal.2021.13157.1966
چکیده

از آن­جا که بخش گسترده­ای از ارتباط انسان­ها به‌وسیله­ی ارتباطات غیرکلامی پدید می­آید، لذا می­توان به این نوع ارتباط به­عنوان یک نشانه نگریست و مناسبات دال و مدلول‌های آن را بررسی نمود. در متون داستانی گستره­ی وسیعی از ارتباطات غیرکلامی (دال مرکزی) با همنشینی در کنار دال‌های شناورِ معناساز، متضمن مدلول­هایی متناسب با بافت ارتباط است. در پژوهش حاضر تلاش می­شود با تکیه‌بر روش توصیفی- تحلیلی، همنشینی دال و مدلول در ارتباطات غیرکلامی رمان «أیام معه» (1960م) از کولیت الخوری (1931م) مورد بررسی قرارگیرد. بخشی از نتایج نشان می‌دهد در روابط میان‌فردی شخصیت‌های داستان –به‌ویژة شخصیت‌های زنانه- دال­های غیرکلامی مرتبط با دلالت‌های چهره از بسامد بالایی  برخوردار است. این میزان از بسامد نشان­دهنده­ی این حقیقت است که زنان به ویژه در جامعه­های مردسالار، از گفتارهای قطعی می­پرهیزند و در گفتار اغلب آن­ها نوعی تعریض وجود دارد. دلیل این روش ارتباط از موقعیت متزلزلشان در اجتماع مردسالار نشأت­گرفته است. همچنین مدلول‌های ارتباطات غیرکلامی در این اثر بیشتر در دایره­ی مفاهیم مثبتی قرار می‌گیرد که خلاصه­ی آن، رضایت از گذشته، شادی در حال و امید به آینده است؛ این ویژگی با روحیات شخصیت‌های زنانه­ی داستان و تیپ‌ شخصیتی آن‌ها که بیشتر تأییدگر و صلح‌جو هستند، هم­خوانی دارد.