بازتاب مضامین شعر صعالیک جاهلی در مجموعه اشعار «علی فودة» (با تکیه بر مکانیسم همانندسازی هدف‌جویانه در نظریه‌ی فروید)

نویسندگان

1 دانشیار بخش زبان و ادبیات عربی دانشگاه یزد

2 دانشیار بخش زبان و ادبیات عربی، دانشگاه شیراز

3 دانش آموخته دکتری زبان و ادبیات عربی، دانشگاه یزد

doi
10.22034/mcal.2021.14183.2030
چکیده

یکی از عوامل مهم در رشد شخصیت انسان و پیشرفت وی، نوع برخورد او با ناکامی­ها و اضطراب‌هایی است که در زندگی تجربه می­کند. فروید همانندسازی با دیگران را یکی از راه­های جبران ناکامی­ها می­داند که به­دنبال آن فرد، درصدد همانند ساختن خود با افرادی است که به اهداف موردنظر وی دست یافته­اند. در این پژوهش با روش تحلیل محتوای کیفی و رویکرد نقد روان­شناسی ادبیات، تلاش شده تا به ریشه­یابی و بررسی چگونگی همانندسازی علی فودة (1946 – 1982م) شاعر معاصر فلسطینی با صعالیک جاهلی پرداخته شود. نتایج پژوهش حاکی از آن است که ناکامی عاطفی علی فودة در محیط خانواده و عدم همکاری دوستان و سران فلسطینی با این شاعر در تحقّق آرمان­های اجتماعی او، سبب گشت که وی به­صورت ناخودآگاه شیوه­ی صعالیک جاهلی را در پیش گیرد و در عالم خیال، با رویگردانی از جامعه و پناه بردن به پدیده­های طبیعت، خود را با این شاعران شورشگر دوره­ی جاهلی، همانند سازد. مواردی همچون انس­گرفتن با مظاهر طبیعت در عالم خیال، تحمّل سختی­ها و شورش علیه دشمن، احساس عدم تعلّق به جامعه، رویگردانی از خویشان و نزدیکان، عزت نفس و مناعت طبع، از مهم­ترین مضامین شعری می­باشد که در نتیجه­ی این همانندسازی در مجموعه­ی اشعار علی فودة مجال بروز یافته است.