تحلیل و ارزیابی انتشار جیوه به عنوان یک آلاینده محیط زیستی از بخش تولید برق کشور

نویسندگان

1 ایران-تهران-پژوهشگاه نیرو-پژوهشکده انرژی و محیط زیست-گروه محیط زیست

doi
10.22059/jes.2023.360488.1008419
چکیده

نیروگاه‌های حرارتی از مهمترین منابع انتشار جیوه می باشند. ترسیب جیوه به عنوان یک آلاینده محیط زیستی در طبیعت تاثیر منفی بر سلامت انسان دارد. مطابق ماده 8 کنوانسیون میناماتا کشورهای عضو موظف به تخمین انتشار جیوه از منابع انسان ساخت و ارائه بهترین روش‌های کنترلی هستند. در این تحقیق تحلیل و ارزیابی انتشار جیوه از بخش تولید برق کشور در افق زمانی سال های 2011 تا 2021 با استفاده از داده‌های سوخت مصرفی نیروگاه‌ها، جعبه ابزار ارائه شده توسط UNEP و مدل STIRPAT انجام شده است. مطابق نتایج این تحقیق، میزان میانگین انتشار جیوه و ضریب انتشار جیوه در بخش تولید برق کشور در بازه زمانی مورد مطالعه به ترتیبkg 6/505 و kg/TWh 85/1 بوده است. میانگین ضریب انتشار جیوه برای گاز‌ طبیعی، مازوت و گازوئیل به ترتیبkg/TWh 05/0، kg/TWh 14 و kg/TWh 29/1 محاسبه شده است. میانگین هزینه خارجی ناشی از انتشار جیوه در حدودU$/TWh 67/2616 و US$/TWh 11/5931 به ترتیب با لحاظ حداقل میزان مواجه و بدون لحاظ حداقل میزان مواجه محاسبه گردیده است. نتایج مدل STIRPAT نشان داد که افزایش یک درصدی عواملی مشتمل بر جمعیت ، سهم تولید برق از مصرف گاز طبیعی و سهم تولید برق از مصرف سوخت‌های مایع موجب افزایش به ترتیب 83/14، 3/0 و 49/1 درصدی در میزان انتشار جیوه شده است. همچنین افزایش یک درصدی عواملی مشتمل بر تولید ناخالص ملی، شدت تولید انرژی الکتریکی و سهم تولید برق با استفاده از منابع غیر فسیلی موجب کاهش به ترتیب 8/4، 74/4 و 15/0 درصدی در میزان انتشار جیوه گردیده است.