بررسی الگوی فضایی مهاجرت بین استانی در ارتباط با ردپای اکولوژیک استان‌های کشور

نویسندگان

1 گروه جمعیت، اقلیم و محیط زیست، موسسه تحقیقات جمعیت کشور، تهران، ایران

doi
10.22059/jes.2023.365612.1008450
چکیده

وجود تفاوت‌های متعدد فرهنگی، جغرافیایی، اقتصادی و اجتماعی منجر به مصرف متفاوت منابع و در نتیجه فشار متفاوت بر محیط‌زیست می‌شود. ردپای اکولوژیک یکی از ابزارهایی است که تلاش دارد تا فشار انسان بر محیط‌زیست را کمی سازی نماید. مهاجرت از جمله پویایی‌های جمعیتی است که می‌تواند بر روند و الگوی فضایی ردپای اکولوژیک مؤثر باشد. شناسایی و تحلیل جریان و الگوهای فضایی ردپای اکولوژیک مهاجرت می‌تواند به شناسایی پویایی ردپای اکولوژیک کشور ناشی از مهاجرت‌های داخلی کمک نماید. بدین‌سان پژوهش حاضر با توجه به نقش مهم مهاجرت بین استانی در پویایی جمعیت کشور به دنبال تحلیل این مهم و تأثیر آن بر جریان و الگوی فضایی کلی ردپای اکولوژیک کشور می‌باشد. بدین منظور از داده‌های ثانویه در خصوص بررسی این مهم استفاده شده و جریان‌های مهاجرتی شامل مبدأ اول، مقصد اول و نیز الگو و جریان فضایی ردپای اکولوژیک مهاجرین در سیستم اطلاعات جغرافیایی ترسیم شد. نتایج به دست آمده نشان داد که الگوی فضایی مشخصی در خصوص مبدأ اول، مقصد اول و روند افزایشی ردپای اکولوژیک مهاجرت در کشور وجود دارد. الگویی که قطبیت و نقش دو استان صنعتی و توسعه‌یافته کشور یعنی استان‌های تهران و اصفهان را به‌خوبی نشان می‌دهد. این دو استان دو مرکز ثقلی هستند که علاوه بر داشتن ردپای اکولوژیک بالاتر نسبت به میانگین کشوری، جاذب مهاجرین استان‌های دیگر نیز هستند.