نقش علائم سجاوندی در ریز روایت های پسامدرن عربی

نویسندگان

1 استادیار زبان و ادبیات عربی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران

doi
10.22034/mcal.2021.15045.2077
چکیده

علائم سجاوندی یا همان علائم ویرایشی، یکی از رمزهایی است که به نویسنده کمک می­کند تا هرآنچه که به­وسیله­ی دلالت­های لفظی قابل بیان نیست را جبران کند و در تصریح و وضوح متن نیز به مخاطب کمک شایانی می­نماید. اما در ریز روایت­های پسامدرن عربی نمونه­هایی یافت می­شود که این علائم، کاربردی نامتعارف پیدا کرده­اند و در برخی موارد به عنصری سبک­ساز مبدل شده­اند. نمایش و کاربرد غیر­معمول این علائم در ریزروایت­ها، کاملاً منطبق با مؤلفه­های پست­مدرنیسم است؛ پست­مدرنی که نمایانگر عدم­ قطعیت، سیال­بودن متن، پراکندگی، شک و تردید و مسائلی دیگر است و به همین دلیل در تحلیل متن نمی­توان بی­تفاوت از کنار آن­ها گذشت. این مقاله سعی دارد تا با روش تحلیلی- استقرائی و با تمرکز بر نُه مجموعه­ی ریزروایت (796 عدد) از یک­سو کاربردهای نامتعارف برخی از این علائم را برشمارد و از سوی دیگر، به همراهی آن­ها با مؤلفه­های پست­مدرنیسم اشاره نماید. نتایج این بررسی بر دو شکل نامتعارف از علائم سجاوندی در ریزروایت‌ها دلالت دارد: در برخی ریز روایت‌ها ظاهر این علائم دستخوش تصرف و تغییر­شده و  در برخی دیگر ظاهر به­قوت خود باقی است، لکن نظام دلالتی آنها کاربردی غریب یافته­اند.