طرحوارههای تصویری ـ بلاغی در دفتر «لیس للمساء إخوة» از ودیع سعاده
نویسندگان
1 دانشیار زبان و ادبیات عربی، دانشگاه حکیم سیزواری
2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی، دانشگاه حکیم سیزواری
3 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی، دانشگاه حکیم سبزواری
doi
10.22034/mcal.2021.13218.1967چکیده
به هرگونه از فهم و بیان مفاهیم انتزاعی و ذهنی که در قالب مفاهیم ملموستر که سبب تجسم مفهوم ذهنی مورد نظر میگردد، طرحوارهی تصویری میگویند. این نوع طرحواره بر صحنهسازی و تجسّم استوار است و ادیب برای ساخت چنین تصویرهایی، از آرایههای بلاغی و صنایع بدیعی بهره میگیرد که بدون استفاده از آنها، ساخت تصویری از مفاهیم مورد نظر کامل و تأثیرگذار نیست. این انگارهی استعاری، از اشیاء و طبیعت به چند شکل مختلف انجام میگیرد که در این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی، تنها سه شکل از آن یعنی طرحوارهی حرکتی، حجمی و قدرتی در دفتر شعری "لیس للمساء إخوة" از شاعر لبنانی، ودیع سعادة، مورد بررسی قرار میگیرد و از خلال تحلیل این طرحوارهها، نقش و اهمیت صنایع و آرایههای بلاغی نظیر تشبیه، انگاره و غیره در تشکیل و ساخت آن، مورد عنایت قرار میگیرد تا این پندار تقویت گردد که طرحوارههای تصویری که جزئی از استعاره شناختی است، بیارتباط با الگوهای بلاغی کهن نیست. یافتهی پژوهش نشان میدهد ودیع سعادة در تصویرسازی کولاژگونه و ناهمگون با اتکاء بر مفاهیم و الگوهای فکری جهان پسامدرن چون اضطراب، دوگانگی و با توجّه به رویکرد سیاسی اشعار و توجّه به مفاهیمی چون مبارزه، وحدت و غیره، از طرحوارههای تصویری مختلفی بهره گرفته که برای تجسّم هرچه بیشتر آنها، از صنایع بدیعی و آرایههای ادبی متنوعی استفاده نموده است.