بازنمود فرودستی زن در رمان «الحب فی زمن النفط»

نویسندگان

1 کارشناس ارشد زبان و ادبیات عرب

2 دانشیار، دانشگاه گیلان

3 دانشیار، دانشگاه گیلان

doi
10.22034/mcal.2021.13192.1968
چکیده

مقولة فرودستی، به­عنوان یکی از اصلی­ترین مباحث فمنیسم اجتماعی، در آثار و نظریه­های ادبی مورد توجه است. فمنیسم گرچه دارای ابعاد و موضوعات مختلف است، اما به نظر می­رسد نتیجة تمام قضایا و دغدغه­های فمنیست­ها اعتراض به جایگاه زن در تاریخ و جهان معاصر است. جریان فمنیسم، با فراز و فرودهای خود، بعد از حضور در ادبیات غرب، در حوزة ادبیات عربی نیز از جانب نویسندگان زن با جدیت بیشتری دنبال شد. از برجسته­ترین این نویسندگان "نوال السعداوی" مصری است. او تحت تأثیر جایگاه نازل زن مصری، به طور خاص در رمان "الحب فی زمن النفط" به­دنبال دستیابی به هویت زن بوده، بر این باور است که در سایة توجه به حقوق اجتماعی زن، دستیابی به هویت و در نتیجه خروج وی از مقام فرودستی، محقق می­گردد. چنین رسالتی در رمان «سعداوی» در ابعاد مختلف قابل بررسی است. این نوشته بر آن است تا با بررسی مقولة فرودستی زن و پرداختن به خاستگاه و پیامدهای آن، تصویری از تلاش زن برای دستیابی به هدف یاد­شده ارائه دهد، لذا پس از ارائة مختصری دربارة فمنیسم اجتماعی و رمان «سعداوی»، مقولة فرودستی را با استفاده از شیوة توصیفی-تحلیلی مورد بررسی قرار می­دهد. نتایج نشان می­دهد با توجه به مبانی نظری تحقیق، مفهوم فرودستی در رمان حاضر، تحت تأثیر محورهای زن و وابستگی، برساختة ذهنی مردان، مردسالاری و ذهنیت قدرت طلبی مردانه و سیطره بر مسألة آموزش زن قرار دارد.