بررسی مقبولیت مکانیسم پرداخت بهاء خدمات اکوسیستمی در تالاب ها از نظر ذینفعان: مطالعه مودی تالاب انزلی
نویسندگان
1 بخش بیوتکنولوژی میکروبی، پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
2 گروه مهندسی محیط زیست، دانشکده علوم و فنون دریایی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران ایران
3 گروه مدیریت محیطزیست-حقوق محیطزیست، دانشکده منابعطبیعی و محیطزیست، واحد علوموتحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران ، ایران
doi
10.22059/jes.2023.351254.1008375چکیده
رویکرد اکوسیستمی برای مدیریت تالابها یک راهبرد برای مدیریت یکپارچه منابع آب، زمین، و معیشت میباشد که حفاظت و استفاده پایدار را به شیوه ای متعادل گسترش میدهد. در اجرای این رویکرد، مکانیسمها و مشوقهای تجاری، بهویژه "مکانیزم پرداخت برای خدمات اکوسیستمی" که میتوانند درونیسازی اثرات خارجی محیطی را تضمین کنند، بهطور فزایندهای به عنوان یک رویکرد حفاظتی امیدوارکننده پیشنهاد میشوند. در این پژوهش با هدف بررسی میزان مقبولیت این مکانیزم در بین جوامع تاثیرگذار بر تالابها با مطالعه موردی در تالاب انزلی، قواعد حقوقی مورد نیاز شناسایی و در میان جامعه آماری به نظرسنجی گذاشته شد. روش پژوهش از نوع "توصیفی-همبستگی" بوده و اعضای نمونه با روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. این اعضای نمونه، از میان سه گروه از جوامع تاثیرگذار بر تالاب انزلی انتخاب شدند. در این پژوهش جامعه مسئولین، ذینفعان مثبت و ذینفعان منفی به ترتیب 21، 750 و 972 نفر بودند و به ترتیب به 21، 254 و 275 نفر از آنان به عنوان نمونه به پرسشنامه پژوهش پاسخ دادند. تحلیل نتایج آماری حاصله نشان داد که با احتمال 95 درصد اطمینان، از دیدگاه سه جامعه هدف، مکانیسم پرداخت برای خدمات اکوسیستمی در قالب چهارچوبهای حقوقی مناسب، میتواند جهت پیاده سازی موثر رویکرد اکوسیستمی مفید و موثر واقع گردد. همچنین با احتمال 95 درصد اطمینان، میزان مقبولیت "قواعد حقوقی پیشنهادی" بین نظرات سه جامعه هدف یکسان نبوده و براساس نتایج نهایی، میانگین شاخص "قواعد حقوقی پیشنهادی" در جامعه بهرهبرداران منفی بیشتر از بهرهبرداران مثبت و در جامعه بهرهبرداران مثبت نسبت به جامعه مسئولین بیشتر است.