استخراج اهداف مدیریت پایدار پسماند مواد غذایی: تحلیل اسناد فرادست

نویسندگان

1 گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه تربیت‌ مدرس، تهران، ایران

2 گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه تربیت‌ مدرس، تهران، ایران

3 گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه تربیت‌ مدرس، تهران، ایران

4 گروه فناوری‌های محیط‌زیست، دانشگاه شهیدبهشتی

doi
10.22059/jes.2023.356576.1008394
چکیده

مدیریت مطلوب پسماندهای غذایی با توجه به حجم بالای تولید روزانه آن‌ها در تمامی کشورها از اهمیت ویژهای بهخصوص از دیدگاه زیست‌محیطی و بهداشتی برخوردار است. این نوع پسماندها به‏علت ماهیت شیمیایی و ساختاری، به‏راحتی تجزیه شده و در صورت مدیریت غیراصولی، از پتانسیل بالایی برای تولید شیرابه و انتشار گازهای گلخانه‏ای، آلودگی خاک و ... برخوردار‌ند. به دلیل اهمیت موضوع، مطالعه حاضر با هدف کلی تحلیل محتوای اسناد فرادستی در سه سطح ملی، منطقه‌ای و محلی به‌منظور استنتاج اهداف نظام مدیریت پایدار پسماند شهر تهران به اجرا درآمد. بدین منظور 15 سند فرادستی (5 سند ملی، 5 سند منطقه‌ای و 5 سند محلی) به‌عنوان نمونه هدفمند و در دسترس برای مطالعه انتخاب گردید. اسناد منتخب با استفاده از تحلیل محتوای اسناد به روش گال و همکاران بررسی و مفاهیم مربوطه استخراج و کدگذاری گردید. این تحقیق، 5 هدف کلی مدیریت پایدار پسماند و همسو با اهداف توسعه پایدار را شناسایی نمود. درواقع پنج بُعد شامل: هدف نهادی (با تأکید بر یکپارچگی و شمولیت ارکان کلیدی سیستم مدیریت پسماند شهری)، هدف فنی و زیرساختی (با تأکید بر بهینه‌سازی فرآیندهای موجود در بکارگیری فناوری‌های مدیریت پسماند شهری)، هدف زیستمحیطی (تأکید بر کمینه‌سازی اثرات سوء بهداشتی و زیست‌محیطی سیستم مدیریت پسماند شهری)، هدف اقتصادی (تأکید بر پایداری اقتصادی و مالی سیستم مدیریت پسماند شهری) و هدف فرهنگی- اجتماعی (تأکید بر جلب مشارکت حداکثری شهروندان و خدمات‌گیرندگان) به عنوان اصلی‌ترین اهداف تأثیرگذار در مدیریت پایدار پسماند تعیین گردید.