فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بیشتر محققانی که در باستان‌شناسی پیش‌ازتاریخ غرب ایران مطالعه داشته، معتقد هستند که با شروع دورۀ مس‌وسنگ جدید بسیاری از دشت‌ها و دره‌های کوهستانی مناطق غرب ایران خالی از سکنه شده و به نوعی یک فروپاشی عظیم فرهنگی رخ می‌هد.  این درحالی است که بررسی‌ها و کاوش‌های یک دهۀ اخیر چیزی خلاف این نظر را نشان می‌دهد. علاوه‌بر این برخی نظریات دیگر نیز در ارتباط با فرهنگ‌های آغاز این دوره، نظیر: شکل‌گیری، دامنۀ پراکنش فرهنگ‌های سفالی، گاهنگاری، الگوی استقرار و... با  تحقیقات جدید هم‌خوانی نداشته و باعث به‌وجود آمدن پرسش‌های اساسی در زمینۀ مطالعات این دوره شده است؛ ازجملۀ این پرسش‌ها این است که در پایان دورۀ مس‌وسنگ میانی در اواخر هزارۀ پنجم پیش‌ازمیلاد به‌واقع شاهد گسست و فروپاشی فرهنگی هستیم؟ فرهنگ‌های این دوره، نظیر گودین VII محدود به مناطق شرق زاگرس‌مرکزی است؟ مواد فرهنگی محوطه‌های آغازین دورۀ مس‌وسنگ جدید دارای چه ویژگی‌هایی هستند؟ به‌منظور پاسخ‌گویی به این پرسش‌ها، مواد فرهنگی به‌دست آمده از بررسی‌ها و کاوش‌های باستان‌شناسی با رویکرد توصیفی-تحلیلی مورد بررسی و مطالعه قرار گرفتند.  نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که باوجود برخی تغییرات در زمینۀ سنت‌های سفالی، فرهنگ‌های مراحل آغازین دورۀ مس‌وسنگ جدید در ادامۀ فرهنگ‌های دورۀ مس‌وسنگ میانی شکل گرفته‌اند. هم‌چنین با شروع این دوره نه‌تنها گسست و فروپاشی فرهنگی رخ نمی‌دهد؛ بلکه شاهد نوعی پویایی فرهنگی نیز هستیم. هم‌چنین به‌نظر می‌رسد که دامنۀ پراکنش اصلی‌ترین فرهنگ این دوره به‌نام «گودین VII» محدود به مناطق شرق زاگرس‌مرکزی نیست و مناطق وسیعی را ورای شرق زاگرس‌مرکزی در غرب ایران دربر می‌گیرد. بازبینی مطالعات این دوره در این پژوهش تصویر جدیدی را از فرهنگ‌های آغازین دورۀ مس‌وسنگ جدید بخش‌هایی از غرب ایران ارائه داده است.