رسالت باورهای عامیانه در رمان «ریح الجنوب» با تکیه بر تابو و خرافه

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای زبان و ادبیات عربی، دانشگاه یزد

2 دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه یزد

3 دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه یزد

4 دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه یزد

doi
10.22034/mcal.2020.11352.1870
چکیده

فرهنگ عامیانه، فرهنگ و دانش بومی است که امور ملموس و غیرملموسی مانند عقاید، آداب و رسوم، دانش، تکنولوژی و طبابت عمومی را شامل می­شود. تابو و خرافه، باورهای عامیانه­ای هستند که انعکاس آنها در متون ادبی، تأثیر زیادی بر افکار و باورهای توده­های مردم دارد. "عبدالحمید بن هدوقة" نویسندة الجزایری در رمان  "ریح الجنوب" جلوه­هایی از فرهنگ عامیانه را به تصویر کشیده است. این پژوهش به روش توصیفی – تحلیلی و نقدی ضمن بررسی موضوعات و اهدافی که نویسنده برای بیان آنها از عناصر تابو و خرافه استفاده نموده، به این نتیجه رسید که هدف نویسنده از پرداختن به ویژگی­ها و شاخصه­های اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی کشور و توصیف الجزایر سنتی و مقایسة آن با الجزایر مدرن و امروزی، ترسیم بهتر چالش­های فکری نسل جوان و گذشته و به نقدکشیدن این سنت­ها بوده‌است. وی این سنت­ها را با در نظرگرفتن مقتضیات زمانه و سیر تحول داستان، در طیف وسیعی از تابوها و خرافه­ها به تصویر کشیده؛ تابوی جزاء، مکان، انحصار زن و محدودیت معاشرت اجتماعی دختران، مصادیقی از تابوها و قراردادن ظروف سفالین روی قبرها به منظور سیراب­کردن روح آنها، اعتقاد به پرخوری در مراسم عزای متوفی با هدف رساندن رحمت و ثواب بیشتر به وی، نسبت­دادن بروز مشکلات و حوادث ناگوار به جن و ارواح و زبان گذاشتن دراویش بر داس­های گداخته برای استجابت دعای نزول باران، نمونه­های آشکاری از خرافات در رمان ریح الجنوب است.