سیاستهای اقتصادی دولت در پرتو تعهدات حقوق اقتصادی- اجتماعی با تأملی بر سیاستهای اقتصادی جمهوری اسلامی ایران
نویسندگان
1 دانشگاه قم
2 دانشگاه قم
3 دانشگاه قم
doi
10.48308/eclr.2025.237990.1115چکیده
چکیدهدر هر نظام سیاسی، اجرای سیاستهای اقتصادی کارآمد برای بهبود عملکرد دولت ضروری است. از سوی دیگر، انتخابهای سیاستی که دولت در اقتصاد انجام میدهد، بر میزان بهرهمندی شهروندان از حقوق خود اثرگذار است و تأثیرات سرریزی هم روی حقوق بشر دارد. با این حال، این سیاستها اغلب بدون در نظر گرفتن تأثیراتشان بر حقوق بشر تدوین و اجرا میشوند. در این پژوهش، تلاش شده است با جمعآوری اطلاعات به صورت کتابخانهای و با رویکرد توصیفی- تحلیلی به بررسی سیاستهای اقتصادی دولتها در چارچوب أصول اقتصادی حقوق بشر پرداخته شود. پرسش اصلی پژوهش این است که نسبت میان سیاستهای اقتصادی دولت و تعهدات حقوق اقتصادی- اجتماعی چیست؟ نتایج پژوهش نشان میدهد، رابطه میان سیاستهای اقتصادی دولت و تعهدات حقوق اقتصادی- اجتماعی، رابطهای پیچیده و چند وجهی است؛ از یکسو، سیاستهای اقتصادی دولت دارای پتانسیل تأثیرگذاری بر تحقق حقوق بشر است. از سوی دیگر، هنجارهای حقوق بشری به عنوان یک چارچوب نظری و اخلاقی میتوانند اصول حاکم بر سیاستگذاری اقتصادی را شکل دهند. هدف غایی این پژوهش، بررسی این رابطه و پیشنهاد ادغام ملاحظات حقوق بشری در هسته سیاستهای اقتصادی است، بهگونهای که توسعه اقتصادی با اصول اخلاقی، الزامات عدالت اجتماعی و احترام به حقوق اساسی افراد همسو گردد.