بررسی تأثیر شرایط هیدرودینامیک و مورفولوژی رودخانه بهمنشیر بر روی خصوصیات زمینشناسی مهندسی نهشتههای سری جزر و مدی بهمنشیر
نویسندگان
1 دانشجوی دوره کارشناسی ارشد زمینشناسی مهندسی دانشگاه تربیت مدرس
2 استادیار دانشکده علوم زمین دانشگاه دامغان
3 دانشیار گروه زمینشناسی مهندسی دانشکده علوم پایه دانشگاه تربیت مدرس
doi
چکیده
رودخانه بهمنشیر یک رودخانه جزر و مدی دوسویه در جنوبغربی استان خوزستان میباشد که از رودخانه کارون در محلی بهنام سه شاخه حفار (محل اتصال رودخانههای کارون، اروندرود و بهمنشیر) در نزدیکی خرمشهر منشعب شده و بعد از طی مسیری در حدود 80 کیلومتر به خلیجفارس منتهی میگردد. نهشتههای عهد حاضری که در امتداد این رودخانه وجود دارند، شامل دو افق رسی میباشند که توسط یک افق ماسهای- سیلتی از یکدیگر جدا شدهاند. این نهشتهها که در یک محیط جزر و مدی ته نشست یافتهاند به عنوان سری جزر و مدی بهمنشیر شناخته میشوند. مطالعات هیدرودینامیکی و محیطرسوبی این رودخانه نشان میدهد که جریانات جزر و مدی از طریق رودخانه اروندرود در بالادست و از طریق خلیجفارس در پاییندست وارد رودخانه بهمنشیر میشوند. در منطقه میانی رودخانه نیز به علت مورفولوژی مئاندری آن، شدت انرژی و تراز جزر و مد کاهش پیدا میکند. هدف از این تحقیق بررسی تأثیر شرایط هیدرودینامیکی و مورفولوژیک خاص این رودخانه بر روی خصوصیات زمینشناسی مهندسی نهشتههای سری بهمنشیر میباشد. مطالعات انجام شده نشان میدهد که در مناطق بالادست و پاییندست رودخانه به علت حضور جریانات جزر و مدی دوسویه، شرایط رسوبی و محیط شیمیایی تقریباً یکسانی به وجود آمده است که این شرایط سبب ایجاد مشابهتهایی در خصوصیات زمینشناسی مهندسی از قبیل خصوصیات فیزیکی، مکانیکی و شیمیایی نهشتههای سری بهمنشیر شده است. همچنین در منطقه میانی رودخانه به علت کاهش شدت انرژی جریان به دلیل مئاندری شدن این قسمت از رودخانه، درصد کانیهای رسی نسبت به کانیهای غیررسی افزایش یافته است. همین امر موجب شده خصوصیات زمینشناسی مهندسی منطقه میانی رودخانه نسبت به مناطق بالادست و پاییندست آن تغییرات زیادی نشان دهد.