زمین شیمی عناصر نادر خاکی کانی فلوریت در کانسارهای فلوریت البرز مرکزی
نویسندگان
1 گروه زمینشناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران
2 گروه زمینشناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران
3 استادیار گروه مرتع و آبخیزداری دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
4 گروه زمینشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات
doi
چکیده
کانیسازی فلوریت در البرز مرکزی در سازندهای الیکا و تیزکوه رخداده و ژنز این کانسارها از اپیژنتیک تا رسوبی- دیاژنتیک در نظر گرفته شده است. بر اساس نتایج حاصله در این تحقیق، کلیه فلوریتهای رسوبی- دیاژنتیک و اپیژنتیک دارای الگوی به هنجار شده مشابهی بوده و فلوریت اپیژنتیک از انحلال، انتقال وتحرک مجدد فلوریتهای قبلی(رسوبی- دیاژنتیک) منشاء گرفتهاند. به دلیل تشابه در الگوی به هنجار شده فلوریت و سنگ میزبان آهکی کانسار امافت (سازند تیزکوه) وعدم تشابه این الگو با سنگهای آذرین اطراف کانسار، این عنصر از سنگ آذرین منشاء نگرفته، بلکه از سنگ آهکی میزبان تامین شده است. در کانسار فلوریت کمرپشت مقدار عناصر نادر خاکی به طور مشخصی از رگه فلوریت به هاله دگرسانی و بازالت سالم اطراف زیادتر میشود، به طوری که بیشترین مقدارعناصر نادر خاکی در بازالتها و کمترین آن در فلوریت اندازهگیری شده است. علاوه بر این، بین الگوی به هنجار شده بازالت، هاله دگرسانی و رگه فلوریت در کانسار کمرپشت تشابه کاملی وجود دارد که مبین شستشو و خروج عناصر نادر خاکی از سنگ بازالت به رگه فلوریت است. عدم تشابه در الگوی به هنجار شده شیلهای سیاه رنگ وماسهسنگ سازند شمشک و کانی فلوریت منطقه میرساند که این سنگها منشاء عنصر فلوئور نبودهاند. این نتیجهگیری توسط مقدار کم عناصر نادر خاکی در این سنگها حمایت میشود. به دلیل وجود آنومالی منفی Eu و مثبت برای Ce، محیط تشکیل فلوریت در سازند الیکا احیایی بوده است.