تحلیل جامعه شناختی اثرگذاری شبکه ‏های اجتماعی مجازی در برساخت هویت اجتماعی دانشجویان دانشگاه فرهنگیان (مورد مطالعه: پردیس شهید مدرس سنندج، سال تحصیلی96-1395)

نویسندگان

1 استادیار جامعه‏ شناسی، گروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

2 دانشجوی رشته علوم اجتماعی، دانشگاه فرهنگیان

doi
چکیده

در یک دهه اخیر، تغییرات ژرفی در برساخت هویت اجتماعی نسل جوان رخ داده است که نقش شبکه‏های ارتباطی مجازی در وقوع این دگردیسی‏ها قابل توجه بوده است. پرسش اساسی این مقاله این است که حضور در شبکه‏های مجازی چه تأثیری در برساخت هویت اجتماعی دانشجویان دانشگاه فرهنگیان دارد؟ با توجه به ویژگی‏های فرهنگی و اجتماعی جامعه  دانشجویی مورد مطالعه، داده‏های مقاله پیش رو  به شیوه کیفی و با رویکردهای نظریه زمینه‏ای و روش شناسی مردمی (با تأکید بر قوم نگاری مجازی) و با استفاده از فنون مصاحبه‏های اپیزودیک و مصاحبه آنلاین ناهمزمان جمع‏آوری شده است. جامعه مورد بررسی در مطالعه حاضر، دانشجویان تمامی رشته‏های پردیس شهید مدرس سنندج می‏باشد. بر همین اساس با استفاده از نمونه‏گیری هدفمند با25 نفر از افراد مدنظر مصاحبه شد. مصاحبه‏ها تا حصول به اشباع تئوریک ادامه داشت. در نهایت، داده‏های استخراج شده با دو روش تحلیل تماتیک (موضوعی) و نشانه شناختی تحلیل و بررسی شدند. یافته‏های پژوهش حاضر نشان داد با توجه به تغییرات ارزشی ایجاد شده در بعد هویت اجتماعی می‏توان گفت که در نتیجه استفاده از شبکه‏های اجتماعی مجازی، تغییرات ارزشی و هنجاری گسترده‏ای در زیست جهان افراد مورد مطالعه و مسائل مختلف مرتبط با هویت اجتماعی از قبیل: روابط خانوادگی، سبک زندگی، باورهای اخلاقی، اهداف شخصی، ازدواج و سنت‏های مرتبط با آن صورت گرفته است. شدت و ابعاد تغییرات فوق ما را به ارائه نظریه زمینه‏ای برگرفته از مطالعه میدانی تحت عنوان: "نظریه هویت‏های پاندولی اجتماعی با ویژگی‏های نسل جوان و دانشجو" در جامعه مورد مطالعه رهنمون می‎کند.