تحلیل زبانشناختی داستان کوتاه «الشرف» بر اساس دیدگاه روایتگری آسپنسکی و فاولر
نویسندگان
1 دانشیار گروه زبان و ادبیات عرب، دانشگاه رازی
2 دانشجوی دکترای زبان و ادبیات عرب دانشگاه رازی
doi
10.29252/mcal.2019.1280چکیده
زبان، پدیدهای اجتماعی است که از باورها و ایدئولوژیهای حاکم در جامعه تاثیر میپذیرد و از سوی دیگر با انعکاس این باورها، نقش اساسی در بازتولید آنها دارد. این پژوهش برآنست با بررسی زبانشناختی داستان کوتاه «الشرف» نوشتۀ ذنون ایوب، بر اساس الگوی دو زبانشناس برجسته، بوریس آسپنسکی و راجر فاولر که در بررسی یک متن بر دیدگاه روایتگری و نقش نویسنده تأکید دارند، ضمن تحلیل گفتههای این داستان، در چهار سطحِ زمانی- مکانی، عبارتشناختی، روانشناختی و ایدئولوژیک که مؤلفههای اصلی یک گفتار روایی محسوب میشوند، زمینه را برای درک ایدئولوژی صریح و پنهان متن فراهم آورد. تحلیل دیدگاه روایتگری داستان کوتاه «الشرف» حاکی از این است که ذنون ایوب با بهرهگیری از ابزارهای زبانیِ کارآمد در چهار سطحِ مذکور، دو اندیشۀ متقابل را برای خواننده به تصویر میکشد: از یک سو باورهای غالب مردسالاری که به صورت صریح از طریق شخصیتهای داستانی بازتولید میشود و دیگری ایدئولوژی پنهان، یعنی نارضایتی راوی اول شخص/ نویسنده بهعنوان نمایندۀ یک نسل روشنفکر، از تصورات و باورهای غلط فرهنگی و اجتماعیِ نهادینه شده در جامعه.