فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بیان مساله و اهداف: شناخت بازار واردات محصولات از نظر انحصار یا رقابت، اهمیت بالایی برای تصمیم گیرندگان و مدیران عرصه اقتصادی می‌تواند داشته باشد. در این زمینه بازارهای مختلف از نظر ساختاری برای هر محصول می‌تواند تشکیل شود که به‌طورکلی به بازار رقابتی انحصاری و انحصاری چندجانبه تقسیم می‌گردند. تجزیه و تحلیل این بازارها برای تصمیم‌گیری‌های مناسب توسط نهادهای مرتبط مستلزم شناخت ساختار آن است. برای اندازه‌گیری میزان تمرکز بازار شاخص‌های مختلفی وجود دارد. هدف از انجام این مطالعه محاسبه شاخص‌های تمرکز بازار واردات محصولات تخته چندلا، تخته مورق و تخته زهوار به ایران می‌باشد تا به دست اندرکاران و دولتمردان این صنعت جهت شناخت بازار تخته چندلا، تخته مورق و تخته زهوار و شناسایی پتانسیل تولید کمک نماید و برنامه‌ریزی مناسب‌تری برای بازار این محصولات ارائه گردد. مواد و روشها: در این تحقیق ابتدا میزان واردات این محصولات برای بازه زمانی 1392 تا 1401 مشخص شد. سپس سهم واردات در این بازه از هر کشور صادر کننده محصولات محاسبه و در ادامه به منظور شناخت وضعیت بازار واردات تخته چندلا، تخته مورق و تخته زهوار شاخص‌های تمرکز بازار مورد محاسبه قرار گرفت. با استفاده از شاخص‌های نسبت تمرکز چهار بنگاه، هرفیندال_هیرشمن، هال_تایدمن، نسبت جامع تمرکز صنعتی و هانا-کای، ساختار بازار برای بازه زمانی سال‌های 1392 لغایت1401 تحلیل شد. نتایج: طبق محاسبات انجام شده میانگین شاخص نسبت تمرکز چهار کشور میزان 93/94 درصد از کل واردات تخته چندلا، تخته مورق و تخته زهوار به کشور بوده است و نشان دهنده این است که بازار به انحصار کامل، نزدیک بوده است. دیگر شاخص‌ها نیز شامل شاخص هرفیندال–هیرشمن به مقدار69/5058، شاخص‌هال تایدمن به مقدار 46/. شاخص جامع تمرکز صنعتی به میزان 74/. شاخص‌هانا کی در مقادیرα برابر با 6/. به میزان 66/3، α برابر با 5/1 به میزان 53/2 و مقدارα برابر با 5/2 به میزان10/2 بوده است. نتیجه ­گیری: به طورکلی، نتایج به دست آمده حکایت از وجود انحصار چندجانبه در بازار تخته چندلا، تخته مورق و تخته زهوار دارد. وضعیت این انحصار با توجه به شرایط اقتصادی_سیاسی کشور در دوره مذکور نوسان داشته است ولی درکل، بازار تخته چندلا، تخته مورق و تخته زهوار از بازارهای انحصاری در ایران بوده و در این وضعیت بازار، کشورهای صادرکننده می‌توانند بر سر قیمت و میزان صادرات با یکدیگر ائتلاف نمایند و چنانچه ائتلافی بین کشورهای صادر کننده روی دهد با وجود انحصار چندجانبه این موضوع بیشتر به ضرر کشور واردکننده یعنی ایران خواهد بود.