فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بیان مساله و اهداف: باوجود استفاده از مواد جایگزین برای جبران تقاضای سوخت و الوار چوب و گسترش صفحات مجازی بجای کاغذ، همچنان تقاضا برای چوب افزایشی است. یکی از راهکارها برای حفظ جنگل‌ها، زراعت چوب می‌باشد. این راهکار زمانی گسترش یافته و فشار بر جنگل‌ها را کاهش می‌دهد که فعالیت مزبور از نظر تولیدکنندگان مقرون به صرفه باشد. صنوبر یکی گزینه‌های رایج برای زراعت چوب در شمال ایران است. مهم‌ترین مسئله برای مدیریت مزرعه چوب، تعیین اقتصادی‌ترین زمان برای برش درختان است. هدف از این مطالعه ارزیابی بهره‌برداری بهینه زراعت صنوبر گونه دلتوئیدسPopulus deltoids) ) در مقایسه با سایر کاربری‌های اراضی رقیب است.مواد و روشها: زراعت چوب، برخلاف سایر محصولات زراعی رقیب، هرساله قابل لغو نبوده و برخلاف باغداری درآمد اصلی آن سالانه به دست نمی‌آید. این دو خاصیت زراعت چوب موجب شده در الگوی اقتصادی، ریسک و نرخ تنزیل اهمیت زیادی در تصمیم‌گیری داشته باشد. با توجه به عدم اطمینان از رشد درختان، از نتایج برآورد الگو برای کلن‌های مختلف، سه داده رویش در کمترین، بیشترین و میانگین جهت تخمین رگرسیون فازی استفاده گردید. برای پیش‌بینی قیمت چوب، روش تجزیه قیمت (اجزای روند، سیکلی و تصادفی) به کار رفت. هزینه فرصت زمین برابر میانگین سود خالص یک هکتار مزرعه برنج پر محصول در نظر گرفته شد. سه حالت برای تعیین بهترین تواتر زمانی برش درخت موردبررسی قرار گرفت: الف) هنگامی‌که قیمت‌ها اعم از چوب و هزینه فرصت رشد نداشته باشند، ب) هنگامی‌که رشد قیمت‌ها وجود داشته اما در درآمد و هزینه یکسان اتفاق بیفتد، ج) هنگامی‌که رشد قیمت در هزینه‌ها بیش از رشد درآمدها باشد. نتایج: در حالت اول بهترین سن برش درختان در کشت یک نوبته، 7 سال و در کشت مستمر صنوبر 6 سال به دست آمد. در این حالت زراعت صنوبر حتی برای اراضی مرغوب که اجاره سالانه هر هکتار آن 100 میلیون تومان است فعالیت اقتصادی خواهد بود. در حالت دوم به جز پست‌ترین اراضی که اجاره سالانه آن‌ها کمتر از 15 میلیون تومان در هکتار است در سایر اراضی سن بهینه برش 7 سال اعم از زراعت یک نوبته و دائمی است. در حالت سوم، نتایج به صورت تحلیل حساسیت شرایط بحرانی انجام گرفت. نتایج این حالت نشان داد محدودیت توسعه زراعت صنوبر (کرانه توسعه) نسبت به فزونی نرخ هزینه‌ها به درآمد، با افزایش نرخ تنزیل بیشتر می‌شود. به ازای هر یک درصد رشد بیشتر هزینه‌ها نسبت به درآمد، کرانه توسعه در نرخ تنزیل 20 درصد، 67/0 درصد اما در نرخ تنزیل 40%، حدود 74/0 درصد برآورد گردید.نتیجه­ گیری: این تحقیق نشان داد حتی در نرخ‌های تنزیل بالا هم، زارعین در برش درختان تعجیل می‌کنند. مشخصات این رفتار باید ناشی از فضای ریسک و عدم اطمینان در محیط تصمیم‌گیری آن‌ها باشد. به‌طور معمول رشد قیمت‌ها موجب تسریع در برش درختان خواهد شد. بنابراین انتظار می‌رود تورم اثر منفی بر صنوبرکاری دارد. همچنین گرچه در این فعالیت سه نرخ تنزیل و رشد اسمی درآمد (قیمت چوب) و هزینه (هزینه فرصت ازدست‌رفته) بر مدیریت زراعت چوب مؤثر است، اما در تمام حالت‌ها تغییرات افزایش نرخ تنزیل بیش از افزایش نرخ‌های نسبی رشد قیمت‌ها بر محدودیت توسعه زراعت صنوبر مؤثر است. این تفاوت اثربخشی در سطوح بالاتر نرخ تنزیل بیشتر است.  بر پایه نتایج، به نظر می‌رسد حمایت مالی مؤثرتر از حمایت قیمتی در توسعه زراعت صنوبر می‌باشد.