فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از ابزارهای پایداری و ماندگاری نظام‌های ایدئولوژیک باستان تبلیغات یا پروپاگاندا بود. نظام‌های پادشاهی آشور نو و هخامنشی نیز از تبلیغات برای پیش‌بُرد ایدئولوژی و حفظ قدرت و اقتدار خود بهره برده‌اند. این‌که شاهان آشور نو و هخامنشی چگونه خود را تصویر می‌کردند یا شرح می‌دادند و دوست‌داشتند که دیگر سرزمین‌ها یا مردمان آن‌ها را چگونه ببینند یا درک کنند، به نوعی کاربرد تبلیغات در مدارک و شواهد نوشتاری و تصویری آن‌ها را نشان می‌دهد. ابزارها، راهبردها و شیوه‌های به‌کارگیری تبلیغات که در پیوند با ایدئولوژی سلطنتی امپراتوری‌های آشور نو و هخامنشی قرار داشت چه مواردی را دربر می‌گرفتند و چه اهدافی را دنبال می‌کردند؟ بی‌تردید در بافت‌های سلطنتی آشور نو و هخامنشی آن‌ها همۀ واقعیت‌ها را به تصویر نکشیده‌اند یا ننگاشته‌اند تا به ایدئولوژی آن‌ها آسیبی نرسد و به قدرت، صلاحیت و مشروعیت آن‌ها برای فرمانروایی بر اقوام و سرزمین‌های گستردۀ امپراتوری‌هایشان خدشه‌ای وارد نشود. آن‌ها تصویری از خودشان نشان یا شرح داده‌اند که موجب ترس و هراس مردمان و اقوام فرمانبردارشان می‌شد و سرسپردگی آن‌ها را به‌دنبال داشت یا با نشان‌دادن و شرح دادن شکوه و بزرگی، نظم و سلطۀ فراگیرِ حکومت خود آن‌ها را متأثر می‌ساختند. پژوهش حاضر با بررسی منابع و شواهد نوشتاری و تصویری بافت‌های سلطنتی آشور نو و هخامنشی و استفاده از داده‌های کتابخانه‌ای، ابزارها و اهداف تبلیغی، مخاطبان موردنظر آن‌ها و نیز شیوه‌ها و راهبردهای تبلیغی، به‌ویژه در کتیبه‌ها و نقوش‌برجستۀ بافت معماری و کاخ‌ها را بررسی می‌کند و شباهت‌ها و تمایزها را مشخص می‌کند. ابزارهایی مانند نقوش‌‌برجسته، استل‌ها، مهرها، سکه‌ها و کتیبه‌های سلطنتی رسانه‌های روزگار باستان بودند که با مخاطبان مشخص و همگانی خود ارتباط برقرار می‌کردند و به افکار و اذهان آن‌ها جهت می‌دادند و آشوریان و هخامنشیان به‌خوبی از قدرت تأثیرگذاری آن‌ها آگاه بودند و در جهت تبلیغاتشان از آن‌ها بهره برده‌اند.