مکانیابی و ارزیابی اثرات زیست‌محیطی مراکز دفن پسماند با استفاده از GIS و روش‌های ماتریسی RIAM و لئوپولد ایرانی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد عمران – محیط‌زیست، دانشکده فنی و مهندسی دانشگاه ارومیه، ایران.

2 استادیار گروه عمران، دانشکده فنی و مهندسی دانشگاه ارومیه، ایران.

doi
10.22059/jes.2021.327673.1008216
چکیده

تمرکز بر معیارهای فنی در فرآیند متداول مکانیابی مراکز دفن پسماند، ممکن است عدم اقناع ضرورت‌های اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و زیست‌محیطی را به دنبال داشته باشد. جهت بررسی این عوامل و همچنین ایجاد تعادل میان فعالیت‌های مراحل ساختمانی/بهره‌برداری با محیط‌زیست اطراف، در مقاله حاضر از روش‌های ماتریسی ارزیابی آثار زیست‌محیطی بهره‌گیری شده است. شرایط مرکز دفن پسماند شهرستان مهاباد بعنوان مطالعه موردی، انتخاب و با تنظیم عوامل ورودی یکسان، دلایل تشابه/تفاوت نتایج دو روش ماتریسی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاصله براساس ماتریس ارزیابی اثرات سریع در فاز ساختمانی نشان داد 5/9% اثرات طرح در محدوده اثرات منفی متوسط و منفی معنی‌دار قرار دارد، که این مقدار در فاز بهره‌برداری به 1/38% رسید. همچنین میانگین اثرات طرح در فاز ساختمانی براساس نتایج ماتریس لئوپولد ایرانی عدد 93/0- و در فاز بهره‌برداری عدد 56/0- را نشان داد. نتایج هر دو روش حاکی از آن است که اجرا و بهره‌برداری طرح با انجام اقدامات بهسازی، قابل قبول است. روش ماتریسی لئوپولد بدلیل درنظر گرفتن ریزفعالیت‌های مختلف برای هر پارامتر نسبت به روش ماتریسی RIAM از ساختار مستدلی برخوردار بوده، لیکن نحوه امتیازدهی به پارامترها در روش RIAM بدلیل درنظر گرفتن پایداری، برگشت‌پذیری و تجمع‌پذیری اثر، نسبت به روش لئوپولد، بهتر ارزیابی می‌گردد.