تحلیل مفهوم «فرودست» گایاتری اسپیواک در رمان «مملکة الفراشة» اثر واسینی الاعرج با مطالعه موردی زنان

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات، دانشگاه بوعلی سینا

2 استادیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات، دانشگاه بوعلی سینا

doi
10.29252/mcal.7.13.55
چکیده

واسینی الاعرج، رمان­نویس معاصر الجزائری در رمان ­«مملکة الفراشة»، قالب ادبی رمان را وسیله­ای برای بازنمایی مشکلات فرودستان و از جمله زنان نموده­است. پژوهش حاضر، بر آن است شخصیت­ زنان را در این رمان از دیدگاه «گایاتری اسپیواک» بررسی­نماید. وی همزمان رویکردی فمنیستی-پسااستعماری دارد و یکی از شخصیت­های برجسته‌ی «مطالعات فرودستان» است که در آن افراد بی­خانمان، کشاورزان فقیر، کارگران روزمزد و زنان به عنوان مصادیق واژه­ی «فرودست» معرفی­شده­اند، اما تمرکز اسپیواک بر فرودست مونث و یا زنان است. هدف مطالعات فرودستان و از جمله اسپیواک، بازنمایی صدا، عاملیت و ذهنینت فرودستان است. این پژوهش مبتنی بر شیوه­ی توصیفی- تحلیلی است و نتایج حاکی از آن است که واسینی الاعرج در این رمان با اعطای مرکزیت به زنان از طریق روایت رمان از نگاه و زاویه­ی دید یک زن؛ صدای آنان را منعکس نموده و با اعطای ویژگی­هایی چون فعالیت اجتماعی، روابط متکی به منطق، حق انتخاب همسر، توانایی دیدن و نوشتن به زنان، عاملیت آنان را نشان داده و ذهنیت رایج پیرامون زنانرا واسازی کرده و فرودست جنسیتی واقع شدن زنان را در اموری چون ازدواج اجباری به دلیل ترس از بالارفتن سن، چند همسری مردان و اعطای حق طلاق به مردان، پسردوستی و ... به تصویر کشیده­است.