سنخ شناسی مسافران اماکن مذهبی ؛ زائر یا گردشگرمذهبی مطالعه موردی استان مازندران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه جامعه‌شناسی اقتصادی و توسعه، علوم اجتماعی توسعه، دانشکدۀ علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

2 استادیار فلسفه، گروه فلسفه، دانشکدۀ علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد بابل، ایران.

3 دانشیار جامعه‌شناسی، گروه جامعه‌شناسی، دانشکدۀ علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد بابل، ایران.

doi
10.22080/jtpd.2025.25976.3823
چکیده

زمینه و هدف: امروزه زیارت و گردشگری مذهبی ریشه در باورها و اعتقادات دینی و مذهبی دارد و به دلیل ویژگی‌های ساختاری و کارکردی توانسته است در متن گردشگری جهانی قرار گیرد و سهم قابل توجهی از گردشگری جهانی را به خود اختصاص دهد. استان مازندران نیز سالانه پذیرای گردشگران متعدد از اقصی نقاط کشور و جهان است. مازندران شامل 1312 بقعۀ متبرکه و 33 امام­زادۀ معروف می‌باشد که به صنعت گردشگری مذهبی آن رونق خاصی بخشیده است و می‌تواند نقش مهمی در توسعه آن ایفا کند.روش ­شناسی: در تحقیق حاضر به سنخ ­شناسی مسافران مراجعه ­کننده به اماکن مذهبی براساس تئوری انگیزه‌های سفر بروک و هانر (1996) پرداخته شد. در ابتدا دو مفهوم زائر و گردشگر را با رویکردهای مختلف بررسی نمودیم و در ادامه با روش پیمایش، ابزار پرسش­نامه، حجم نمونه 400 نفر با روش نمونه ­گیری خوشه‌ای، انگیزه‌های سفر مراجعه­ کنندگان را به اماکن مذهبی استان مازندران بررسی کردیم و داده‌های به ­دست ­آمده از طریق تکنیک آماری آزمون دوجمله ای تجزیه ­و ­تحلیل شدند.یافته ­ها: یافته‌ها نشان می‌دهد که اکثریت پاسخ­گویان یعنی به میزان 65 درصد آن­ها از سنخ گردشگر مذهبی و 35 درصد نیز از سنخ زائر می‌باشند.نتیجه­ گیری: نتایج به ­طور­کلی حاکی از آن است که اکثریت مسافران اماکن مذهبی از سنخ گردشگر مذهبی بوده و هدف اصلی سفرشان انگیزه‌های مذهبی، احساسی، امکانات و شرایط می‌باشد.نوآوری و اصالت: تحقیق حاضر بستر گردشگری مذهبی را به­ عنوان ظرفیتی برای توسعۀ استان مطرح کرده است.