بررسی زاویه تماس چوبهای اشباع شده با نانوکریستال سلولز و ترکیبات عاملدار شده آن
نویسندگان
1 ستاد، گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشکده منابع طبیعی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، ایران
2 مدرس مدعو، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران.
doi
10.22034/ijwp.2025.2053661.1701چکیده
بیان مساله و اهداف: تحقیقات جهانی برای یافتن مواد حفاظتی جدید و بیخطر برای محیطزیست، جهت بهبود خواص نامطلوب چوب و محصولات چوبی در طول چند سال اخیر به طور قابل توجهی افزایش یافته است. سلولز از فراوانترین و ارزانترین منابع گیاهی زیستتخریبپذیر، زیستتخریبپذیر موجود در طبیعت است. نانو کریستال سلولز (CNC) جزء ساختاری گیاهان است، که به دلیل دانسیته پایین، نسبت بعد بالا، ویژگیهای مکانیکی مطلوب، انبساط حرارتی پایین و توانایی تشکیل شبکه، به عنوان تقویت کننده ماتریکسهای پلیمری مورد توجه قرار گرفته است. به طور کلی، ظرفیت سلولز برای جذب آب تا حد زیادی به دسترسی گروههای هیدروکسیل آزاد وابسته است. هیدروکسیلهای آزاد سلولز جاذبه قوی با بسیاری از حلالها دارند، اما آب جذب شده تنها در نواحی بیشکل (آمورف) وجود دارد، نه در نواحی کریستالی. لذا این تحقیق با هدف توسعه مواد حفاظتی جدید، بیضرر و سازگار با محیطزیست، با تأکید بر افزایش مقاومت در برابر جذب آب در سطح چوب انجام شده است. بطور کلی هدف اصلی این تحقیق بررسی زاویه تماس چوبهای اشباع شده با نانو کریستال سلولز و ترکیبات عامل دار شده آن میباشد.مواد و روشها: در این تحقیق از چوب صنوبر برای تهیه نمونههای آزمایشی استفاده شد. نانو کریستال سلولز با استفاده از هیدرولیز اسیدی تهیه و سپس با ترکیبات مختلف مانند PDMS، Cu(OH)2، ZnO و AgNO3 عامل دار گردید. اشباع نمونههای چوبی با هر یک از ترکیبات فوق در سیلندر اشباع تحت فشار انجام شد. مقاومت به آب با انجام آزمون آبشویی و زاویه تماس در چوبهای اشباع شده با نانو کریستال سلولز و ترکیبات عامل دار شده به همراه فیلمهای تهیه شده از هر یک از ترکیبات ذکر شده، مورد بررسی قرار گرفت. تحلیل آماری نتایج در قالب طرح کاملاً تصادفی و آزمون فاکتوریل به کمک تجزیه واریانس انجام شد.نتایج: بر اساس نتایج به دست آمده، مقاومت به آبشویی در مقایسه با نمونه شاهد، در تیمارهای CNC/PDMS و CNC به ترتیب 68 و 52 درصد افزایش و در تیمار CNC/Ag، 23 درصد کاهش نشان داد. همچنین بیشترین زاویه تماس آب در فیلم CNC/PDMS به مقدار میانگین 98 درجه مشاهده شد که در مقایسه با فیلم خالص CNC، به میزان 180 درصد افزایش یافت. نتایج حاصل از بررسی زاویه تماس آب در چوبهای تیمار شده با نانو کریستال سلولز و ترکیبات عامل دار شده آن نشان داد که بیشترین زاویه تماس در نمونههای تیمار شده با ترکیب CNC/PDMS به دست آمد که نشان دهنده افزایش 40 درصدی نسبت به نمونههای شاهد بود.نتیجه گیری: به طور کلی، امکان استفاده از CNC و ترکیب عامل دار شده آن با PDMS به عنوان محافظ سطح چوب در برابر تخریب ناشی از آب، پیشنهاد میشود. در حقیقت، استفاده از CNC به عنوان مادهای دوستدار محیطزیست و برگرفته از ساختار چوب، نتایج امیدوارکنندهای را نشان میدهد. بهبود ویژگی آبگریزی و افزایش مقاومت به آبشویی از جمله فاکتورهایی هستند که در حفاظت از چوب و فرآوردههای چوبی ضروری و اساسی بوده و بسیاری از ویژگیهای محصول نهایی را تحت تأثیر قرار میدهند؛ بنابراین تحقیق حاضر یک روش جامع در رابطه با جداسازی نانو کریستال سلولز بوده و پتانسیل نانو مواد سلولزی را برای استفاده در طیف وسیعی از کاربردهای با تکنولوژی بالا نشان میدهد.