فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مدرن‌سازی شهرهای ایران با تعریض گذرهای تاریخی برای عبور اتومبیل، سبب دگرگونی سازمان فضایی و تغییر جایگاه محدوده‌های تاریخی شده است. گذر محله بالای شهر نراق با تکرار این سناریو، از آسیب‌های ناشی از تعریض گذر‌ها و ساخت‌وسازهای نابجا مصون نمانده است. این مقاله، تغییراتی که در سده گذشته در ساختار کالبدی این گذر تاریخی رخ ‌داده، بامطالعه مقاطع مختلف بررسی کرده و به آسیب‌شناسی محله تاریخی می‌پردازد. تغییرات رخ‌داده، سبب برهم زدن ساختار منسجم گذر، به انزوا رفتن آن، تخریب تدریجی بناها و از بین رفتن جایگاه گذر در شهر شده است؛ درحالی‌که شهر تاریخی هنوز از ارزش‌های قابل‌توجهی برخوردار و نیازمند حفاظت، احیاء و توسعه می‌باشد. برای حفاظت از ارزش‌های شهری گذرهای تاریخی با معضلات این‌چنین، با تکیه‌بر معیارهای مستخرج از سند نارا و بیانیه سن آنتونیو در مورد اصالت و توصیه‌نامه نایروبی در باب یکپارچگی، چارچوب حفظ و سنجش اصالت و یکپارچگی شهر تاریخی در قالب نظام‌های شهری دسترسی، کالبدی، عملکردی و منظر بصری؛ تعریف‌کننده شخصیت شهر تاریخی مستخرج از منشور واشنگتن، تبیین شده است. راهبردهای تدوین‌شده به روش سوات، با این چارچوب موردسنجش قرارگرفته‌اند تا هرگونه مداخله و اقدام، بر اساس اولویت راهبردهایی که متضمن حفظ اصالت و یکپارچگی شهر هستند، انجام شود. ارزیابی راهبردها با چارچوب تبیین شده نشان می‌دهد، حفظ منظر شهری متناسب با زمینه و تقویت عناصر و الگوهای شاخص معماری در گذر و بافت پیرامون، راهکارهایی هستند که به دست‌یابی به هدف اصلی پژوهش که حفاظت از ارزش‌های شهری گذرهای تاریخی بر اساس دو معیار اصالت و یکپارچگی است، کمک می‌کند.