فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

دریای خزر یک دریای کاملا بسته است که در آن جریانات حاصل از جزر و مد بسیار ناچیز می‌‌باشد. روند رو به کاهش تراز سطح آب دریای خزر در سالیان اخیر سبب پسروی آب دریا و خشک شدن بخشی از مناطق کم‌‌عمق در خلیج گرگان گردیده است و احتمال آن وجود دارد که در سال‌‌های نزدیک ارتباط محدود خلیج گرگان با دریای خزر به طول کامل قطع گردد. در این مطالعه، الگوی جریان در لایه‌‌های مختلف برای یک سال در خلیج گرگان با در نظر گرفتن تغییرات تراز سطح آب دریای خزر با استفاده از مدل سه بعدی Mike21 شبیه سازی و نتایج حاصله مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد، جریان کلی خزر در غالب مواقع به‌‌صورت پادساعتگرد است. نتایج مدلسازی ها نشان می دهد که با توجه به جهت وزش باد و هندسه دریای خزر، جهت جریان ناشی از باد در مرز غربی به صورت شمال به جنوب، و در سواحل جنوب خزر ، جریان موازی ساحل از غرب به شرق و در مرز شرقی از جنوب به شمال است. از مقدار سرعت جریان در لایه‌‌های پایین کاسته شده و جهت جریان نیز به سمت راست متمایل می‌‌گردد که نتیجه گیری گردید تغییر ایجاد شده به دلیل اثر اکمن می باشد. با توجه به الگوی کلی جریان در دریای خزر، به طور کلی می‌‌توان بیان داشت جریان ناشی از باد در مرز شرقی و جریان ایجاد شده به موازات ساحل جنوبی اثر قابل توجهی بر الگوی جریان در خلیج گرگان دارد.