بررسی تنوع باکتری‌های همراه ریزگردها در استان خوزستان

نویسندگان

1 استادیار دانشکده علوم دریایی و اقیانوسی، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، خرمشهر، ایران

2 استادیار مرکز تحقیقات آلاینده‌های محیطی، دانشگاه علوم پزشکی آبادان، آبادان، ایران

3 کارشناس ارشد محیط‌زیست دریا، دانشکده منابع طبیعی دریا، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، خرمشهر، ایران

4 استادیار دانشکده منابع طبیعی دریا، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، خرمشهر، ایران

doi
10.22059/jes.2021.316192.1008107
چکیده

در سال‌های اخیر افزایش طوفان‌های گردوغبار باعث نگرانی‌هایی در خصوص مشکلات بهداشتی شهرستان‌های آبادان و خرمشهر شده است. این پژوهش باهدف منشاءیابی طوفان گردوغبار جنوب غربی ایران در سال 1398-1397 با استفاده از بیوآئروسل (باکتری) و تأثیر پارامترهای محیطی بر غلظت باکتری‌ها با نمونه‌برداری از خاک تالاب هورالعظیم، شادگان به‌عنوان منشاء احتمال انجام گرفت. نمونه‌برداری از بیوآئروسل‌‌ها و ذرات معلق به ترتیب با استفاده از دستگاه نمونه‌برداری Quick take30 و ذرات سنج محیطی AEROCET531S انجام گردید. برای ردیابی مسیر توده گردوغبار واردشده به هوای شهرستان آبادان و خرمشهر از تصاویر ماهواره مادیس و مدل ‌های اسپلیت استفاده شد. پس از کشت و جداسازی باکتری‌ها از نمونه‌های خاک و هوا شناسایی آن‌ها با استفاده از روش تعیین توالی ژن RNA ریبوزومی16 سوودبرگ انجام شد. نتایج به‌دست‌آمده از تعیین توالی نشان داد ایزوله‌های ژانگژوئنسیس، باسیلوس ائریوس، باسیلوس سوبتیلیس، پنی باسیلوس، باسیلوس موژآونسیس، لیزینی باسیلوس ماکرولیدس به‌عنوان باکتری‌های مشترک در خاک تالاب هورالعظیم، شادگان و هوای آبادان و خرمشهر شناسایی شدند. طوفان‌های گردوغبار با منشاء داخلی در مقایسه با گردوغبار خارجی تأثیر بیشتری در تراکم باکتری‌های هوای آبادان و خرمشهر داشتند. این نتایج نشان می‌دهد طوفان‌های گردوغبار می‌توانند در انتقال باکتری‌ها از منبع خود به نقاط دوردست نقش مهمی داشته باشند. باکتری‌های باسیلوس (36جنس) به دلیل گرم مثبت بودن (91%) و خاصیت اسپورزایی به‌عنوان شایع‌ترین باکتری در هوای آبادان و خرمشهر در روزهای گردوغباری و غیر گردوغباری شناخته شدند.