بازخوانی اسطورۀ اوزیریس در شعر سمیح القاسم بر اساس الگوی جوزف کمبل
نویسندگان
1 دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه کاشان
2 کارشناسی ارشد زبان و ادبیات عربی، دانشگاه کاشان
doi
10.29252/mcal.7.13.155چکیده
یکی از مهمترین اسطورههایی که با بارمعنایی رستاخیز و خیزش دوباره در شعر معاصر عربی حضوری چشمگیر دارد و حجم انبوهی از دفترهای شعری شاعران را به خود اختصاص داده، اسطوره اوزیریس مصری است. سمیح القاسم شاعر معاصر فلسطین (1939-2014) از جمله شاعرانی است که در سه مرحله به این اسطوره توجهی نشان داده است به گونهای که با مرحله سهگانه الگوی سفرِ تک اسطوره قهرمان «جوزف کمبل» نظریهپرداز مشهور آمریکایی قابل تطبیق و اعمال است. سه مرحلهای که شاعر از اسطوره یادشده الهام گرفته در سه سروده «علیقلعةالامبراطور»،«حواریّةالعار» و «اوزیریسالجدید» تجلی پیدا کرده است که به ترتیب با مرحله سهگانه الگویِ «عزیمت»، «تشرف» و «بازگشت» همخوانی دارد. در پرتو این شناخت، پژوهش حاضر میکوشد با روش توصیفی- تحلیلی ضمن بررسی چگونگی حضور شخصیت اسطورهای اوزیریس و شیوههای فراخوانی و به کارگیری آن را در شعر شاعر، میزان پایبندی وی به الگوی مورد نظر را مورد واکاوی و تحلیل قرار دهد. برداشت این است که سمیح القاسم شاعری متعهد و پایبند به سرزمین مادری است که باتوجه به نگاه خاص خود و نیاز جامعه معاصر، با بیانی نمادین، اسطورها وزیریس را همانند انگاری و باز آفرینی کرده است.