شبیه‌سازی و پیش‌بینی الگوی رشد شهری تا سال 2050 با استفاده از مدل SLEUTH-3R‌ (مطالعه موردی: ناحیه ساحلی شهرستان پارسیان)

نویسندگان

1 گروه مهندسی محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

2 گروه محیط زیست، دانشکده شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران

3 گروه مهندسی محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

doi
10.22059/jes.2021.324700.1008185
چکیده

هدف این پژوهش شناسایی الگوهای تاریخی وپیش‌بینی اندازه و نحوه رشد آینده شهری و تغییرات کاربری اراضی در مناطق ساحلی است. موضوعی که با وجود اهمیت سرزمین‌های ساحلی تاکنون به آن پرداخته نشده‌است. این مطالعه در ناحیه ساحلی شهرستان پارسیان و با استفاده از مدل SLEUTH-3R به عنوان نسخه‌ایی جدید از مدل‌های سلول‌های خودکار انجام شد. بر اساس نتایج، رشد شهری در این منطقه بیش از همه تحت تاثیر پستی و بلندی‌ها بوده و ایجاد لکه‌های سکونت‌گاهی با شبکه حمل و نقل رابطه‌ایی خطی دارد. همچنین رشد شهرها بیشتر از اراضی درونی شهری شکل گرفته وایجاد لکه‌های پراکنده شهری و رشد ناشی از حاشیه‌های شهر با نسبت کمتری در شکل‌گیری سکونت‌گاه‌های این منطقه نقش دارند. از سوی دیگر، مساحت مناطق شهری از سال 2019 تا 2050، از 1200 هکتار به 3481 هکتار افزایش خواهد یافت که معادل نرخ رشد برابر با 58/73 است. احتمال انتقال سایر کاربری‌ها به شهر نیز نشان می‌دهد که در حدود 47 درصد از مساحت اراضی بایر به کاربری شهری تبدیل خواهد شد. نتایج این مطالعه می‌تواند چشم انداز مناسبی برای تصمیم‌گیران در طرح‌ریزی سرزمین و مدیریت منابع طبیعی فراهم نموده و در راستای توسعه پایدار شهری در این منطقه نقش بسزایی داشته باشد.