اثربخشی مداخله همکاری خانه و مدرسه (FAST) بر خودکار‌آمدی و استرس والدگری مادران کودکان دارای مشکلات رفتاری برونی‌شده

نویسندگان

1 گروه روانشناسی و آموزش کودکان با نیاز‌های خاص، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 دکتری، روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی ، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان

3 استادیار روانشناسی تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

doi
چکیده

مشکلات رفتاری برونی­شده کودکان، همواره والدین و مراقبان آن­ها را با مسائل و مشکلات عدیده­ای مواجه می­سازد. این پژوهش به منظور بررسی اثربخشی مداخله همکاری خانه و مدرسه بر خودکار­آمدی و استرس والدگری مادران کودکان دارای مشکلات رفتاری برونی­شده انجام شد. روش این پژوهش شبه­آزمایشی و با طرح پیش­آزمون- پس­آزمون و پیگیری با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل تمام مادران کودکان 8 تا 10 سال دارای مشکلات رفتاری برونی­شده در شهر اصفهان در سال 1400 بود. پس از اعمال ملاک­های ورود و خروج، 30 نفر از آن­ها با روش نمونه­گیری چند­مرحله­ای خوشه­ای تصادفی به عنوان نمونه پژوهش انتخاب و به شیوه تصادفی در دو گروه آزمایش (15 نفر) و کنترل (15 نفر) گمارش شدند. مداخله همکاری خانه و مدرسه در هشت جلسه 150 دقیقه­ای برای گروه آزمایش اجرا شد. ابزار­های پژوهش شامل چک­لیست رفتاری کودکان (آخنباخ و رسکورلا، 2001)، پرسشنامه خودکار­آمدی والدگری  (دومکا، 1996) و استرس والدگری (آبیدین، 1995) بود. نتایج تحلیل واریانس با اندازه­گیری مکرر نشان داد که در گروه آزمایش، خودکار­آمدی والدگری (30/10=F و 001/0=P) به شکل معناداری افزایش و استرس والدگری (51/23=F و 001/0=P) کاهش یافته است که حاکی از اثربخشی مداخله همکاری خانه و مدرسه می­باشد؛ این اثر در مرحله پیگیری نیز تداوم داشت. بر اساس یافته­های پژوهش، برنامه همکاری خانه و مدرسه به عنوان یک مداخله مؤثر در مشکلات مادران کودکان دارای مشکلات رفتاری برونی­شده می­تواند مورد توجه قرار گیرد.