اثربخشی مداخله همکاری خانه و مدرسه (FAST) بر خودکارآمدی و استرس والدگری مادران کودکان دارای مشکلات رفتاری برونیشده
نویسندگان
1 گروه روانشناسی و آموزش کودکان با نیازهای خاص، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
2 دکتری، روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی ، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان
3 استادیار روانشناسی تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
doi
چکیده
مشکلات رفتاری برونیشده کودکان، همواره والدین و مراقبان آنها را با مسائل و مشکلات عدیدهای مواجه میسازد. این پژوهش به منظور بررسی اثربخشی مداخله همکاری خانه و مدرسه بر خودکارآمدی و استرس والدگری مادران کودکان دارای مشکلات رفتاری برونیشده انجام شد. روش این پژوهش شبهآزمایشی و با طرح پیشآزمون- پسآزمون و پیگیری با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل تمام مادران کودکان 8 تا 10 سال دارای مشکلات رفتاری برونیشده در شهر اصفهان در سال 1400 بود. پس از اعمال ملاکهای ورود و خروج، 30 نفر از آنها با روش نمونهگیری چندمرحلهای خوشهای تصادفی به عنوان نمونه پژوهش انتخاب و به شیوه تصادفی در دو گروه آزمایش (15 نفر) و کنترل (15 نفر) گمارش شدند. مداخله همکاری خانه و مدرسه در هشت جلسه 150 دقیقهای برای گروه آزمایش اجرا شد. ابزارهای پژوهش شامل چکلیست رفتاری کودکان (آخنباخ و رسکورلا، 2001)، پرسشنامه خودکارآمدی والدگری (دومکا، 1996) و استرس والدگری (آبیدین، 1995) بود. نتایج تحلیل واریانس با اندازهگیری مکرر نشان داد که در گروه آزمایش، خودکارآمدی والدگری (30/10=F و 001/0=P) به شکل معناداری افزایش و استرس والدگری (51/23=F و 001/0=P) کاهش یافته است که حاکی از اثربخشی مداخله همکاری خانه و مدرسه میباشد؛ این اثر در مرحله پیگیری نیز تداوم داشت. بر اساس یافتههای پژوهش، برنامه همکاری خانه و مدرسه به عنوان یک مداخله مؤثر در مشکلات مادران کودکان دارای مشکلات رفتاری برونیشده میتواند مورد توجه قرار گیرد.