تحلیل قصیدة «سِفر ایوب» بدر شاکر سیاب بر اساس مکتب «معنادرمانی» فرانکل

نویسندگان

1 دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه اراک

2 دانشجوی دکترای زبان و ادبیات عربی، دانشگاه اراک

3 کارشناس ارشد روان‌شناسی بالینی

doi
10.29252/mcal.7.12.127
چکیده

معنادرمانی یا لوگوتراپی یا همان "درمان از رهگذر معنا" یا "شفابخشی از رهگذر معنا" یا "روان درمانی متمرکز بر معنا"، مکتبی روان‌شناسی است که به نام ویکتور فرانکل، متخصص اعصاب و استاد روانپزشکی و فلسفه دانشگاه وین به ثبت رسیده است.این مقاله که با رویکرد اثبات‌گرایی و به شیوة توصیفی-تحلیلی نگاشته شده است، در نظر دارد به تطبیق مبانی اصلی معنادرمانی با دیدگاه‌های شاعر پرآوازه و نام‌آشنای عرب، بدر شاکر السیاب در قصیدة "سفر ایوب" بپردازد. قصیدة مذکور، یکی از ماندگارترین اشعار سیاب است که وی آن را هنگامة وداع با زندگی و در غربت و دوری از وطن و خانواده سروده است. او در این قصیده در قالب شخصیت أیوب (ع)، به توصیف و ترسیم حال خود می‌پردازد. بررسی‌ها نشان می‌دهد که اغتنام فرصت،‌ اصل معنابخشی مشترک در نظر سیاب و فرانکل است. باور و ایمان به خدا نیز نکتة مشترک اندیشة آن‌ها می‌باشد. ایمان مطلق، رضایتمندی شاعر از بیماری و شرایط ناگوار جسمانی، صبر و شکیبایی در مقابل حوادث و ناملایمات روزگار و تسلیم در برابر ارادة الهی، از مظاهر معنادرمانی و روان‌شناسی مثبت در قصیدة سیاب است که بسیاری از این دیدگاه‌ها، الگوهای امروزة روانشاختی برای معنا‌یابی زندگی را پوشش می‌دهد.