نمادپردازی در شعر علی الفزانی (شاعر معاصر لیبی)
نویسندگان
1 استادیار دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد
2 استادیار دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد
3 استادیار دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد
4 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی، دانشگاه فردوسی مشهد
doi
10.29252/mcal.7.12.149چکیده
طی 42 سال حکومت معمر قذافی بر لیبی،به دلیل عوامل سیاسی و اجتماعی و استبداد و سانسور شدید حاکم بر فضای جامعهی لیبی، شاعران لیبی برای بیان عواطف و اندیشههای درونیشان به نماد گرایش پیدا کردند. علیالفزانی شاعر نمادپرداز لیبیایی تلاش میکند تا نقطه-نظرات خود را در قبال موضوعات سیاسی ـ اجتماعی در قالبی نمادین بیان کند. مقالهی حاضر تلاش دارد تا با روش توصیفی ـ تحلیلی به بررسی انواع نمادهای به کار رفته در دیوان شعر وی بپردازد. نمادهای شاعر به چهار دسته دینی «حضرت مسیح (ع) و یوسف (ع) و قابیل»، سنتی «سندباد و شهرزاد قصهگو»، اسطورهای «سیزیف»، جنگی «چه گوارا» تقسیم میشود. در شعر او حضرت مسیح (ع) نماد درد و رنج انسانی و از خودگذشتگی، حضرت یوسف (ع) مظهری از مقاومت برای حفظ پاکدامنی، قابیل نماد طغیان، سیزیف مظهر رنج بشر و نمادی از ناتوانی انسانها در برابر اراده حاکم شده بر آنها، شهرزاد نماد دانایی و عشق، سندباد نماد بلندپروازی و جهانگردی، «چهگوارا» نماد مبارز انقلابی است. بررسی زبان نمادین علی الفزانی نشان میدهد که میل او در به کار بردن نمادهای مثبت که معانی امیدوارانه را در ذهن متبادر میکند بسیار کم است، بلکه اغلب حاکمیت با عناصر زبانی است که بار معنایی منفی دارند و گاهی شاعر در نمادها تصرف کرده و وجه مشهور آنها را بکار نبرده است بلکه به انزیاح و آشناییزدایی روی آورده است.
